İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

han

10
geçiş
3,7
milyonda
21.669.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
196
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Manichaica I-III1485,7
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi72,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Man D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,15

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitAbhManUShoRKBDKEÇSToplam
hân········5.4015.401
ḫan193·62296·119
han···1··11710
ḫ˅an······1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: han) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

U 6 geçiş  ↔  Mait 9 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: ḫan, han

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
murâd31.7045,845,891,7018,7
câmi‘i34.6374,404,451,6512,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“han” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
EÇS III 156a–156b Andan câmi‘-i Sultân Süleymân Han, lâkin Taşlık câmi‘i demek ile meşhûr-ı âfâkdır. Kadîm-i ev …
DK III 181 ḳızıl altun getürüŋ han ḳızına ṭırnaḳ yonuŋ 'ayıbluça ḫan ḳızı ere varmaḳ 'ayıb olu …
EÇS IX Y155a–Y155b … 'l-a‘zâm ve hâkâni'l-mu‘azzam Sultân Süleymân Şâh bin Selîm Han Y 155b halledallâhu sâhibe'l-hayrâti el-bâbü'l-Emîrü'l-ki …
EÇS IV 209a … z huzûrunuzda eylesinler, tâ ki acâ’ib göresiz." der. Murâd Han azîzün halvethânesine gidüp halvet ederler. Hikmet-i Huda o …
EÇS IV 209a … eder. Üç habbe dahi Murâd Hân ekl edüp ol gün ol gece Murâd Han aslâ ta‘âm dilemeyüp pür-şikem durur.
EÇS IV 209a Murâd Han yine ığmâz-ı ayn edüp şeyh ile bir gün esnâ-yı kelâmda: "Az …
KB 63 IV. YARUḲ YAZ FASLIN ULUĠ BUĠRA HAN ÖGDİSİN AYUR / / toġardın ese keldi öŋdün yili / ajun itgü …
Man II D 173a2-456 … 9 (Vorderseite) : U 31⟧ / … burhan t(e)ŋriken(i)m(i)z büg[ü han ] [ku]tıŋa t(e)ŋri mojak … ulatı k(a)m(a)g ėki [ançman ] di …
EÇS III 125b–126a … bunda Köstence kal’ası bizim Ceneviz kralının idi. Yıldırım Han ceddin zor-ı bâzû ile ol kal‘ayı cebren ve kahren elimizden …
EÇS III 124b–125a … e mükemmel selâtîn-misâl rasâs-ı hâs ile mestûr Binti (---) Han câmi‘-i İsmihân Sultân bir minâreli cemâ‘at-i kesîreye mâli …