Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kül Tigin Yazıtı | 3 | 1.527,5 |
| Bilge Kagan Yazıtı | 1 | 405,5 |
| Tunyukuk Yazıtı | 4 | 3.281,4 |
| Sekiz Yükmek | 2 | 433,9 |
| Uygurca tövbe duası (Zieme) | 1 | 3.311,3 |
| Kutadgu Bilig | 7 | 95,2 |
| Dede Korkut Kitabı | 26 | 801,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 4.348 | 1.776,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| var | 476 | 7.646 | 10,34 | 2,26 | 17,25 | 759,9 | |
| yok | 154 | 609 | 9,98 | 4,28 | 11,77 | 660,9 | |
| hazreti | 232 | 5.945 | 9,52 | 1,58 | 10,15 | 204,9 | |
| ammâ | 372 | 15.229 | 9,28 | 0,91 | 9,01 | 123,5 | |
| kimesne | 90 | 436 | 9,25 | 3,99 | 8,89 | 346,7 | |
| değil | 72 | 441 | 8,93 | 3,65 | 7,81 | 242,4 | |
| nümâyân | 64 | 371 | 8,78 | 3,73 | 7,40 | 222,6 | |
| sâhibi | 81 | 1.690 | 8,77 | 1,88 | 6,55 | 95,3 | |
| biri | 95 | 2.819 | 8,75 | 1,37 | 5,98 | 65,4 | |
| sene | 135 | 6.240 | 8,70 | 0,73 | 4,63 | 30,1 | |
| hâlâ | 103 | 3.721 | 8,70 | 1,09 | 5,37 | 47,2 | |
| dahi | 204 | 13.186 | 8,57 | 0,25 | 2,26 | 5,8 | |
| gûyâ | 69 | 1.789 | 8,51 | 1,57 | 5,50 | 59,7 | |
| ilmi | 58 | 828 | 8,51 | 2,43 | 6,20 | 103,6 | |
| ü | 170 | 11.295 | 8,47 | 0,21 | 1,76 | 3,5 | |
| zîrâ | 82 | 3.589 | 8,40 | 0,81 | 3,89 | 22,1 | |
| gâyet | 83 | 3.851 | 8,37 | 0,73 | 3,61 | 18,3 | |
| âdem | 79 | 3.717 | 8,32 | 0,71 | 3,44 | 16,5 | |
| oğlu | 50 | 759 | 8,31 | 2,34 | 5,67 | 84,1 | |
| vezîri | 52 | 984 | 8,31 | 2,02 | 5,43 | 69,0 | |
| hudâ | 67 | 2.582 | 8,30 | 0,99 | 4,08 | 26,1 | |
| ba‘dehu | 62 | 2.163 | 8,28 | 1,14 | 4,30 | 30,7 | |
| sultân | 80 | 4.193 | 8,25 | 0,55 | 2,84 | 10,5 | |
| hattâ | 53 | 1.363 | 8,24 | 1,58 | 4,84 | 46,4 | |
| hân | 88 | 5.401 | 8,20 | 0,32 | 1,88 | 4,2 | |
| ile | 251 | 23.769 | 8,19 | -0,30 | -3,69 | 12,1 | |
| her | 91 | 5.967 | 8,17 | 0,23 | 1,39 | 2,2 | |
| şehri | 87 | 5.678 | 8,15 | 0,23 | 1,40 | 2,2 | |
| kadar | 74 | 4.258 | 8,13 | 0,42 | 2,16 | 5,7 | |
| olmuş | 53 | 1.824 | 8,13 | 1,16 | 4,02 | 27,1 | |
| paşa | 117 | 9.478 | 8,11 | -0,08 | -0,59 | 0,3 | |
| yine | 97 | 7.372 | 8,08 | 0,02 | 0,10 | 0,0 | |
| şimdi | 40 | 562 | 8,05 | 2,45 | 5,17 | 72,5 | |
| gün | 61 | 3.300 | 8,02 | 0,51 | 2,31 | 6,8 | |
| u | 173 | 17.434 | 8,02 | -0,39 | -4,11 | 14,3 | |
| ki | 53 | 2.426 | 7,99 | 0,75 | 2,94 | 12,2 | |
| bin | 128 | 12.267 | 7,98 | -0,32 | -2,80 | 6,9 | |
| gibi | 69 | 4.605 | 7,97 | 0,20 | 1,09 | 1,3 | |
| pâdişâhı | 38 | 586 | 7,97 | 2,32 | 4,93 | 62,9 | |
| asrında | 40 | 897 | 7,95 | 1,78 | 4,48 | 42,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
idi* ile tüm bağlamlar →“idi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (4.392) →| EÇS III 23b | … an Cezîre-i Kıbrıs'a varılır deryâ içre bir incecik yol var | idi | , cemî‘i kârbân halkı şehr-i Askalân ve Arz-ı Hâsân ve şehr- … |
| EÇS VIII 300b | … z var idi kim her biri Fransa diyârının birer rükn-i a‘zamı | idi | . Karada böyle kılıç yedik, deryâda Türk'den intikâm alalım … |
| EÇS VI 153b | … âbları ve çanhâne kulleleriyle pîrâste olmuş kal‘a-i küffâr | idi | . Hudâ dest-i İslâm'a müyesser ede, |
| EÇS I 80a | … retinden idi. Revân seferi'nde Sultân Murâd Hân'ın imrâhoru | idi | . Niçe menâsıb-ı âlîler zabt edüp Varvar Alî Paşa'yı münhezi … |
| EÇS IV 299b | … i zü'l-ficâm ve bir murassa‘ tîğ-ı {hoş}-endâm virsem gerek | idi | . Bi-emri Hudâ böyle oldu. Lûtf eyle menim malım şâhlığa kab … |
| EÇS I 141a–141b | … usu edüp küffârdan ganîmet alup küffâr üzre musallat olmada | idi | . Battâl Gâzî İslâmbol içre bu kadar ibâdullâhın şehîd olduğ … |
| EÇS I 184a | … üzre şeyhleri ve nakîbleri ve desterecibaşı bir pîr-i fânî | idi | , Sultân Selîm ile Mısır fethinde bile idi, cümle pâdişâhlar … |
| EÇS IV 228a | … a‘rifet-i mücellidlikde gûyâ Süleymân Hân'ın Koca mücellidi | idi | . |
| EÇS II 250a | … da kelâm-ı tıfl-ı ebced-hândır. Bir hâluk meclis-ârâ çelebî | idi | . |
| EÇS V 91b | … i ra‘nâ olmada idi. Dâ’iren-mâdâr cürm-i esâsı bin yüz adım | idi | ve derûn-ı hisârda bir hünkâr câmi‘ine mübâşeret etmişler i … |