İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

küle

35
geçiş
13,0
milyonda
8.252.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kutadgu Bilig28380,6
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
Abh D 0,00
KB D 0,79
DLT D 0,00
EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitAbhKBDLTEÇSToplam
küle21282235
ḳüle··2··2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: küle) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sewnü4511,6812,912,0068,4
baḳsa42611,0710,532,0051,1
sewinçin34410,289,361,7333,2
kişike51409,878,432,2348,7
begler41989,147,611,9934,3
turup31768,867,361,7224,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“küle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (35) →
KB 1806 küle baḳsa begler kimi eḍlese / awa yıġlur arzu kerek ol yise
KB 3955 … ın tuttı terkin bir oġlan bile / turup çıḳtı ewdin sewünçün küle
KB 4090 küle baḳsa begler saŋa öz közün / sewinme aŋar sen küwenme özün
KB 4970 atın tuttı mindi bir oġlan bile / ḳadaşı tapa bardı sewnü küle
KB 3207 saŋa men bireyin törü küç bile / bu yirde tirilgil sewinçin küle
KB 1327 ḳaḍaş yaḳ yaġuḳḳa yaḳınlıḳ ula / uluġḳa kiçigke sewüg bol küle
KB 3212 yaġız yir yaşıl suw yaraştı bile / ara miŋ çiçekler yazıldı küle
KB 6201 sewerin bulup körse sewnü küle / ḳalır aḍrılurda bu ḳaḍġu bile
KB 4348 … eŋiŋde ülüg ḳıl süçig söz bile / aş içgü yitürgil tapuġ ḳıl küle
KB 4541 seweriŋ eşitgey elig tutmaġay / sini sewmegüçi küle tınmaġay