İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

karı

60
geçiş
22,2
milyonda
5.136.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
170
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig32.313,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)6277,1
Manichaica I-III1485,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5020,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,49
Mait D 0,63
Man D 0,00
EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTIBSekMaitManUShoRKBDKEÇSToplam
kârı·········553553
ka‘rı·········132132
karı·3·61····5060
ḳarı1·22·2·108·25
kâri·········33
qarı······1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: karı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 8 geçiş  ↔  KB 10 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ḳarı, karı, qarı

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dadoy3410,5812,041,7347,3
yerlerdi3810,5011,041,7341,2
eksik51139,897,962,2345,5
kış61719,737,622,4451,8
ulug41169,547,601,9934,3
yaz3899,377,571,7225,6
âbı41.9896,003,501,8212,1
mehemmed33.0454,982,471,425,4
içinde34.2734,501,981,293,8
gibi34.6054,401,871,263,4
içre35.3244,191,661,192,8
dahi413.1863,310,770,831,0
bin312.2673,000,460,470,3
edüp523.9572,770,230,330,1
u317.4342,49-0,05-0,060,0
ve18147.9191,99-0,55-1,963,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“karı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
EÇS X Y228a … , derdi. Ervâm kavmi hamd edüp karı yerlerdi. Arablar eline karı alınca âteş gibi yakup "Hâzâ misle kutnî illâ nâr kavî" der …
EÇS VI 138a … ları bu hâl-i melâli görüp ol ân âteş yakup tancereler içre karı eridüp kaynar su olunca niçe yerlere kaynar suyu döküp yer …
EÇS VIII 324b–325a … n nişân verir bir kûh-ı bâlâ-yı ser-bülenddir kim yaz u kış karı ve âb-ı zülâli eksik değildir. Kestânesi ve kızılcığı ve ya …
EÇS IV 306a … ammâm ve çârsûlu büleyde-i ma‘mûredir. Hâyilindeki kûh üzre karı dâ’imdir. Bu Mencil'den üç konakda şehr-i Kazvîn'e varmak m …
EÇS VIII 218a … dır. İsmine (---) derler. Yaz u kış aslâ zirve-i a‘lâsından karı eksik değildir. Andan dahi niçe yüz aded uyûn-ı câriyeler t …
Mait meriçi amtı boisvtnaŋ ögi katun ulug karı işiler birle tegrıḳlep..
EÇS IX Y87a … ân kalmaz. İncîri ve nârı ve engûrü ve limonu ve turuncu ve karı ve servi ve çınârı meşhûrdur.
EÇS III 52a–52b … hi vâkıf-ı esrârım. Ammâ Yavaşça Mehemmed Ağa ol zemistânda karı eşüp yine altun defn edüp âsumândaki ebr-i kebûdu nişân etd …
EÇS IX Y252b … Kün" emriyle edîm-i arz halk olunaldan berü niçe bin yıllık karı sayf u şitâda mevcûddur. Bu cebel üç günlük râh-ı ba‘îdeden …
EÇS IV 202a–202b … amân-ı kadîmde bu kal‘ayı Hulâgû muhâsara etdikde bir acûze karı sihr ile kayadan çıkardı, derler. Anınçün {Şakku'l-acûz nâm …