İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kat

1.375
geçiş
509,6
milyonda
178.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
308
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)13600,3
Manichaica I-III2971,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.359555,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Mait D 0,43
Man D 0,00
EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBMaitManUTTShoRKuTKBDKEÇSToplam
kat1132······1.3591.375
ḳat·6·12·351·18
qat·····1····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kat) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 19 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: ḳat, kat, qat

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yalın8513510,857,279,16758,5
demir1291.00010,804,9811,00659,2
metîn911.15810,204,279,04373,3
sekizer498510,107,146,95423,9
bölme5011710,106,717,00391,3
mehterhâne4813110,036,496,85357,0
kapulardır471639,976,146,76322,6
kapudur503169,925,286,89276,6
dîvârı554869,924,797,15265,9
ikişer545829,824,517,03239,2
üçer453109,775,156,52240,7
iki2699.4179,672,8114,06596,9
nâzır561.0079,593,776,93191,9
dîvârlı351179,596,205,84243,2
üç1947.1639,542,7311,83411,5
kal‘a1254.5579,432,759,52267,3
palanka291269,315,825,29184,1
kapusu682.1479,312,967,18162,3
dîvâr312349,305,025,40159,9
kavî312589,284,885,38153,6
dîvârdır281289,255,755,19174,5
kapu387149,223,715,69127,0
esvâb26659,216,625,05199,0
şeddâdî324339,184,185,34127,2
iç511.5909,142,986,23122,8
hisâr252309,004,744,81118,7
hisârı284248,994,024,96105,1
dörder231318,975,434,68132,3
birer602.6818,922,466,34107,3
çalarak221828,854,894,53109,3
handak264788,843,744,7287,9
libâsı20808,825,944,40130,7
esbâb201308,775,244,35109,4
bâbı319788,752,964,8574,0
fâhire212368,744,454,3791,2
menâzil201688,734,874,3298,7
içeri255588,733,464,5575,4
beşer245188,703,514,4773,9
taşra381.7428,642,425,0166,3
mekşûf181218,625,194,1397,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kat” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.375) →
EÇS IX Y286a–Y286b … ndan câmi‘ içre, bu zikr olunan mahallerden ihtiyâten birer kat handak dahi kazup niçe kerre yüz bin kantâr âdem beli kalın …
EÇS IV 401a … r olduğu gibi asâkir-i zafer-me’ser Üsküdar'a geçüp menâzil kat‘ ederek (---) (---) mahalle vardıkda Bayrâm Paşa ıyd-ı şerî …
EÇS VI 97b … orudur su yolu kullesine varınca kal‘anın kıble cânibin bir kat palanka dîvâr dahi ihâta etmişdir.
EÇS IX Y170b Bu kapudan içerü yine yokuş yukarı bir karanlık yol ile üç kat demir kapu dahi geçüp sağ cânibde çâh-ı mâ seksen kulaç bir …
EÇS VII 34b … stolni kal‘aları gibi palanka çit ve dolama ve rıhtım ve üç kat kal‘a-i hısn-ı hasîn ve sedd-i metîndir kim her kat dîvârın …
EÇS VIII 261a … eddâd-i Semûd bir tabya-i sedd-i İskender-cünûddur kim üçer kat toplar çeker burc-ı Kahkahâ'dır.
EÇS VII 108b … iren-mâdâr cirmi dîvâr bedenleri üzre kâmil üç bin adım iki kat hisâr-ı üstüvârdır. Ve gird-â-girdi beş köşe olup yigirmi a …
EÇS V 36a … pulardır. Biri maşrık tarafına varoşa mekşûf gâyet işlek üç kat metîn demir kapulardır. Bu büyük kapu arasında kal‘ayı feth …
EÇS VII 62a … ır, ammâ ol çâr-kûşe siyâh taşdan mebnîdir. Anın içinde bir kat dahi, anın içinde andan ince bir kat dahi, andan tâ zirve-i …
EÇS X Y388b … rtifâ‘ alup onların re’y-i tedbîriyle bu kûhları kûhkenlere kat‘ etdirüp hâlâ Nîl'in Mısır'a cereyânına sebeb Seyf-i Zülyez …