İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelser

19
geçiş
7,0
milyonda
13.470.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X135.102,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
KP D 0,00
Man D 0,00
U D 0,00
TT D 0,59
ShoR D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTIBKPManUTTShoRToplam
kelser2·11113119
kėlsėr·1·····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelser) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ırḳ121313,5814,003,46228,7
sawın111313,4613,873,32204,9
atlġ1213911,2810,583,46154,1
inçe124269,798,973,46126,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kelser” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
TT II Y 36.15-66–69 … buyan edgü ḳılınç ḳılġu ol . birök bu ḳatḳa birmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur .
TT II Y 36. 5. -111–112 birök utru kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
TT II Y 36.17.-101–102 birök bu teriŋ ḳuduġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
TT II Y 36. 6.-132–133 birök inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür .
TT II Y 36.15-66–69 adaŋ ertgei edgü kelgei . bu ırḳ kim-ke kelser süü-de erser sançıtur . balıḳda erser ḳorayur . buyan edgü …
KT K 11 közde : y(a)ş k(e)ls(e)r : tida : kön(ü)lte : sıġ(ı)t : k(e)ls(e)r : y(a)nt(u)ru : s(a)ḳ(ı)nt(ı)m : ḳ(a)t(ı)gdi : s(a)ḳ(ı)nt(ı …
TT II Y 36. 2. -30–31 ada ertgei [.] edgü kelgei [.] birök süü sülemek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur . süü süleser yėr telinir .
ShoR 8.3 /87–88 … // belḍir yol-taḳı yénik-ky-e yuŋ topıġ ḳayu-tın sıŋar yéél kelser antın sıŋar uçrulup neŋ inçip ornaġ-lıġ turu umaz erser.
TT II Y 36.3.-53–55 yaŋırdı il olurġai sn . birök bu ḳoramaḳ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr suw tmırı ḳurısar yaş yawışġu ḳurıyur [.]
TT II Y 36 .16. -205 birök bu igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr [.]