İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kese

29
geçiş
10,7
milyonda
9.627.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
51
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig12163,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

TT D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,51
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,59

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTTKuTKBAHDKEÇSToplam
kese1112121229
kes’e·····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kese) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aydım83412,0211,422,83113,0
söz105189,237,813,1589,0
üzre311.8893,041,551,142,5
ile323.7692,050,550,550,4
ve3147.919-0,59-2,08-5,6111,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kese” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (29) →
KB 3820 … alawaç tutuzmış sözin sözlese / açıġ bir tilin ög söz aydım kese
KB 3961 kese sözledim söz eşittiŋ anı / nelük emgetür sen küçeyü mini
EÇS VII 144a "İmdi Hân'ım! Osmânlıyla uruşursan karaçı halkına yüz kese mâl ver, sonra Osmânlıyla döğüşelim" dediler. Hân eyitdi:
AH 289–292 ėgėr kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ cėvabın kese ata bir ana bir uyalar bu ḫalḳ tėfavütleri yoḳ öte irtese
EÇS VII 79a Ya‘nî yiğitlerine ri‘âyet [ve] hürmet edüp her kese murâd [u] merâmı üzre dil-nüvâzlıklar eder bir alay garîb-d …
EÇS VIII 250a … yzenleri Ferhâdî külüngler ile üşürüp kayaları iki tarafdan kese kese kadırgaları geçecek kadar vâsi‘ edüp hemân nısfu'l-ley …
EÇS VII 157a–157b … kardaş olduk. Biz bu Noğay tâ’ifesini size veremeziz" deyü kese cevâb verince hemân ol sene Kalmık pâdişâhı olan Taysı Şâh …
KB 3729 tilemiş tileki bolur bol tise / yorıtur ḳazasın ne erse kese
DK VII 24 … anuŋ-içün ol ḳal'ayı sen alımaduŋ diıniş yigenek yine aydur kese kese yimege yaḫnı yaḫşı segürdügine sürçmese yügrük yaḫşı d …
EÇS VIII 250a … eri Ferhâdî külüngler ile üşürüp kayaları iki tarafdan kese kese kadırgaları geçecek kadar vâsi‘ edüp hemân nısfu'l-leylde d …