İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kuşu*

Hayvanlar 15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
124
geçiş
46,0
milyonda
15
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Abhidharma (Shogaito)10251,7
Manichaica I-III1485,7
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11044,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Abh D 0,11
Man D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kuşu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sakka91411,0610,773,00124,2
saka6710,5511,192,4589,2
martı6910,5310,822,4583,5
yarasa61610,469,992,4573,8
leylek63710,258,782,4462,2
pidak459,9911,092,0058,3
kırlangıç4169,879,412,0045,3
serçe4199,849,162,0043,7
doğan5739,707,542,2242,7
pidakıġ339,6011,411,7347,5
ispinoz349,5810,991,7343,0
saksağan369,5610,411,7339,1
tâvûs3159,479,091,7332,5
mankır3199,438,751,7330,9
sakkâ3289,348,191,7328,4
ukâb3319,318,041,7327,8
kuğu3349,287,911,7227,2
gözleri61959,276,392,4241,5
kayalardır4919,256,901,9830,5
zağanos3489,167,411,7225,0
sadâsı41788,765,931,9725,1
sözleser31168,686,141,7119,7
ishâk31338,585,941,7018,9
kuş42328,525,551,9623,0
sayd53518,435,282,1826,9
boğazı31788,355,521,6917,1
müdevver32278,135,171,6815,7
gibi244.6057,383,834,5583,3
rûyı35587,173,871,6110,5
ederken49446,943,531,8312,3
lisânı41.4326,402,931,749,3
hâsıl31.1336,292,851,496,7
gayrı31.4715,952,471,425,4
ba‘zı31.5775,852,371,405,0
ya‘nî32.2515,371,861,253,4
gelüp55.0514,981,431,413,6
eder44.2494,911,361,222,7
gâyet33.8514,631,080,911,3
hemân33.8654,621,080,911,3
deyü46.0074,420,860,901,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (124) →
EÇS VIII 213a … bu gölde ol kadar kaz ve ördek ve kuğu ve balıkçıl ve saka kuşu ve sürhâb ve karabatak ve vezneboşaldan misilli tuyûr-ı hûş …
Abh 2438–2439 … r bu söz-lemiş-iŋiz-ler andaġ ermez birök söz-leser siz-ler kuşudir-a pidak erür sudut tėp tört aŋam-lar-ta turup ḳayu orun-ta tu …
EÇS III 133a–133b … kelbe fahfara nânpâreleri kelb-i acûz tenâvül ederken sakka kuşu kassâblar içinde üstühânlar bulup fi'l-hâl kelbe getirdi. K …
EÇS VII 149b–150a … i lisândan bir lisân peydâ edüp hâlâ Çerkez lisânı saksağan kuşu lisânı gibi bir çöpördük zebân peydâ etmişlerdir kim hâlâ Ç …
EÇS X Y210b … oğanı yokdur, sâ’ir diyârdan gelse dahi yaşamaz, zîrâ yayla kuşudur, ormanlıkda hâsıl olur. Mısır sevâhil olmağile doğan durmaz …
EÇS IV 328a … cânibi evc-i âsumâna ser çekmiş kayalı ve şahin ve zağanos kuşu yuvalı yalçın kayalardır.
EÇS VII 154b … pür-silâh eyleyüp Hân üzre gulû şeklinde gelüp bir saksağan kuşu şamatası edüp gûyâ alâ tarîkı'r-recâ Mehemmed Geray Hân'ın …
EÇS VIII 355b … Ve eyle serâmed hem-vâr dîvâr-ı üstüvârlardır kim bir serçe kuşu tırnak (tırnak) ildirecek yeri yokdur.
EÇS II 265b … resi ve bir Rus gulâmı tahta-i kebîr üzre süvâr olup yarasa kuşu gibi sarılmışlar. "Âh bunlar benim süvâr olduğum tahtaya bâ …
EÇS IX Y25a … . Ammâ sıbyânlarına zabt [u] rabtları yokdur. Cümlesi karga kuşu besleyüp hevâya uçurup ömr-i nâzenînlerin dahi hevâya uçuru …