İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olur

6.012
geçiş
2.228,0
milyonda
29.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
76
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Tes Yazıtı16.622,5
Abhidharma (Shogaito)125,2
Uigurica I-IV1158,4
Dede Korkut Kitabı591.818,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5.9492.430,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Tes —
Abh D 0,00
U D 0,00
DK D 0,73
EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKTTesSekKPMaitAbhUTTKuTKBAHDKEÇSToplam
olur·11···11····595.9496.012
ölür1··4231·1239111671

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâsıl5671.13311,344,8122,963.022,9
mahlût40068310,935,0419,392.308,4
nehri3884.98510,182,1315,19566,1
ammâ59015.2299,831,1213,11288,0
kîse1931.1889,783,1912,37536,6
âdem2533.7179,731,9311,74315,0
bin39212.2679,460,848,76114,1
gâyet1973.8519,351,529,15163,4
guruş1266719,273,4010,16386,6
asker1351.9059,131,998,70176,3
halâs1189279,122,849,34273,0
mu‘attar1052299,114,699,85534,5
gûne1311.8819,091,978,52167,6
hayrân1042589,094,509,75495,5
azîm1634.0979,051,167,0584,0
dahi30613.1869,030,384,0620,0
zîrâ1533.5899,031,267,2091,2
âdemin934018,893,708,90325,9
olup33217.2818,870,111,321,9
yüz25812.2728,850,242,446,8
sâkin979088,842,588,21193,5
munsab841298,815,198,91511,5
lezîz863198,803,928,66329,3
âbı1041.9898,731,556,7289,3
rîzân791068,725,398,68517,1
eylesek791438,724,958,60442,1
gibi1344.6058,690,714,4928,2
eyle1042.2538,691,376,2672,2
mahalde1022.2258,661,366,1769,9
ve1.894147.9198,66-0,48-17,06248,2
tuna’ya762318,644,218,25325,2
gûyâ931.7898,611,546,3479,1
senevî753198,603,728,00265,0
her1415.9678,590,412,9210,5
ü20211.2958,580,000,050,0
kadar1174.2588,540,623,8019,5
çok767538,522,507,18143,9
beş1063.4568,520,784,3126,9
munsabb66828,475,507,94451,3
on1225.4778,440,322,215,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“olur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6.012) →
EÇS III 87a … ân kurâları var, terkîm etsek, bir mücelled-i tomar-ı dırâz olur. Ancak bu vâdîden cânib-i şimâle giderken nehr-i Murâd'ı at …
EÇS X Y188b … lesi piyâde ubûr edüp büyük bayrakları geçüp alayları tamâm olur. Ammâ bir serdâr ile iki yüz üç yüz yiğit sefere gitse kös …
EÇS X Y102a … li ve eyle pâk mücellâdır kim âdemin reng-i rûyları nümâyân olur.
EÇS X Y373b … e bin aded koyun ve bin re’s kuzu dahi vekîlü'l-harca vâsıl olur. Ve paşa kethudâsına senevî yigirmi kîse ve on at-ı sâde ve …
EÇS VII 134a … li karyesinde nehr-i azîm olup Azak kal‘ası denizine mahlût olur âb-ı nâb sudur.
EÇS III 7b … sitâne-i sa‘âdetde ber-karâr olup müstecâbü'd-da‘ve kimesne olur.
EÇS VII 12b … bu kal‘ayı Sedd-i İskender-vâr amâr ede ede bir şehr-i azîm olur kim hemân bir piyâde âdem iki günde devr eder bir sevâd-ı a …
EÇS VIII 332b … mle keferelerinin ısyân [u] tuğyânları yine bunlardan hâsıl olur, zîrâ bu altı pâre kurâlardan iki binden mütecâviz tüfeng-e …
EÇS X Y159a–Y159b … [u] tuğyân üzre olup Y 159b zor-bâzû ile tağallüben hâkim olur. Ve hâk-i Mısır'da altun biter, dediklerinin aslı bir kîle …
EÇS III 87b … yâ nedir kim niçe bin âdem Rûm u Arab u Acem'den gelüp cem‘ olur. Herkes nezerâtın getirüp derûn-ı deyre girüp edâ-yı nezir …