İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sın

11
geçiş
4,1
milyonda
20.230.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
100
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek1217,0
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kutadgu Bilig454,4
Dede Korkut Kitabı130,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Sek D 0,00
U D 0,00
ShoR D 0,49
KB D 0,45
DK D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTSekMaitUShoRKBDKEÇSToplam
sin··2····1719
sın11·1341·11
şin······224
siŋ······2·2
şın·······11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sın) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bod3512,5814,171,7355,4
boḍ31112,1313,031,7349,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sın” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
T 45 … (a)ġ(a)nḳa [(a)nç(ı)p m(a)nçud : s(a)ḳa]: t(e)zik : toḳ(a)r sın ⟨…⟩ / (a)nta b(e)rüki : (a)şoḳ b(a)şl(ı)ġ sogd(a)ḳ : bod(u) …
KB 6596 bu boḍ sın yorıġlı kişi erse barça / firiştemü erdi olar ne bileyi
DK III 73 dede oġlan-mısın ḳız-mı sın dede oġlanam didi ya pes niçe ḳurtılduŋ delü ḳarçaruŋ elind …
KB 1849 yüzi körki ḳılḳı ḳılınçı ne ol / yaşı ḳurı bod sın awınçı ne ol
ShoR 7.2 /108 ḳodġuluḳ kemişgülük bolur sın arasınta ::
ShoR 1.3/15–17 … g öŋ üs-tün altın bolmaq üz-e uġuş oḫşatıġ üz-e adrılıp bod sın birleki kök qalıq uġuş-ı öŋüg atamatın erte quruġ tép :
KB 1618 bu boḍ sın yorıġlı ḳara baş ḳalın / kişi tip ınanġu kişi yoḳ bilin
ShoR 8.3 /225–227 无量 teŋlençsiz et’öz-lüg erk (öŋ körk) bod sın belgü-leri üz-e oḫşaḍġuluḳ-suz onunç ḳaḍın adın-lar tegiŋül …
KB 2663 yüzi körki körklüg kerek hem boḍı / yülüg bolsa boḍ sın kişide keḍi
Sek (IId) tınlıġlar ölüg kişi üçün sın orun itgeli yratġalı saḳınç saḳınsar --- ḳanta