İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sab

7
geçiş
2,6
milyonda
27.640.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
168
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Irk Bitig21.542,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
IB D 0,33
Mait D 0,00
EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTIBMaitEÇSToplam
sa‘b···291291
şab···1919
şâb···1212
sab22127
sâb···11
s‘ab···11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sab) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ıdmiş3712,7814,331,7355,3
kėlir3812,6814,141,7354,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sab” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (7) →
IB 11 … ı)g s(a)bçı, y(a)z(ı)g (a)tl(ı)g y(a)l(a)b(a)ç (ė)dgü / söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
EÇS IX Y281a … n. Ve Hazret-i Abbâs ammim iki evlâdı Fazl ve Kaysüm ile su sab edüp kamîsım tenşûy üzre döşeyüp beni üzerinde gasl edeler. …
T 32 … )ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : (a)pa t(a)rḳ(a)nġ(a)ru : içre s(a)b : ıdm(i)ş : bilge tunyuḳuḳ / (a)ny(ı)ġ ol: üz ol / sü yorıl …
Mait … jun tutmışım krgek ne üçün tėp tėser ḳamaġ sansar ortusınta s(a)b atlġ üç mıŋ uluġ mıŋ yėrtinçü yėr suwlar tururlar . .
IB 7 (ė)r t(ė)rkl(ė)yü k(ė)lir. (ė)dgü söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
EÇS I 200a … l merhûm oldukda Alî gasl edüp bu Fazl cesed-i Nebî üzre su sab ederdi}. Dükkânları Sırt hammâmı kurbündedir. Kârları neftl …
T 11 … ıdm(i)ş : ḳıt(a)nyġ(a)ru : tonra / (ė)ş(i)m(i)g : ıdm(i)ş : s(a)b (a)nça ıdm(i)ş : (a)zḳ(ı)nya : türk [bod(u)n ?] / yorıyur ( …