İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tapar*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
27
geçiş
10,0
milyonda
6
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig568,0
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
KB D 0,55
DLT D 0,33
AH D 0,00
EÇS D 0,75

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: taparlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
putlara3911,4212,021,7345,2
putlar31511,1911,291,7341,6
âteşe42069,147,921,9936,1
ilig36047,285,961,7018,9
ana31.1036,445,091,6815,4
cümle321.1972,210,820,750,8
ve6147.9190,41-0,98-2,383,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (27) →
EÇS X Y7a … Kıbtî melik âlem-i sabâvetinde görmüş idi. Babası ol ağaca tapar zannedüp kendü halîfe oldukta ol ağaça tapup ibâdet etmeğe …
EÇS X Y450a … -ân cümle seyâhat etdiğimiz Kâfiristân'da kefereler tahtaya taparlar. Ba‘zı avâmü'n-nâs bir kâfire şetm etse,
EÇS V 106b "Ya bu putlara niçün ‘Tanrı’ deyü taparsız" dedim.
EÇS IV 362b … kk'ı görmüşdür ve biz hayâtı su ile bulmuşuzdur." deyü suya taparlar ve secde ederler. Ve,
EÇS X Y450a … illi vücûden ağacdan ve taşdan binâ olunmuş putlar idi, ana taparlardı.
DLT III, 221 Birmiş seniŋ (turur) bil yalŋuḳ tapar ḳarınḳa / Ḳalmış tawar adınnıŋ kirse ḳara orunḳa
DLT III, 440 … r men erdem ögüt h.umaru / Bilge erig bulup sen baḳḳıl anıŋ taparu
EÇS VII 176b … u ölüsün yerler. Ammâ âteş yaksalar elbette bir kerre âteşe taparlar. Anıniçün ölülerin âteşe yakarlar.
KuT T. 36/91a1–3 … iŋ üze rastlıḳ üze ḳayu sözke taŋrı kiḍin anıŋ nişanlarında taparlar
KuT T. 35/62a1 66 ayġıl: men yıġıldım tapınmaḳdın anlarnı kim tapar siz taŋrıdın aḍındın ḳaçan keldi erse maŋa belgülüg nişanla …