İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tegir

64
geçiş
23,7
milyonda
4.852.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig57774,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,49
Mait D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,85
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBKİPSekMaitShoRKBDLTToplam
tegir··31257164
tėgir11·····2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tegir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tilekke132512,2211,423,60188,5
tözüke3910,4010,781,7340,0
ilke56710,298,622,2350,2
erej3379,938,741,7330,6
emgek61839,647,432,4450,2
tegse3729,507,781,7226,5
tapuġ41609,197,041,9831,2
yalŋuḳ31049,197,251,7224,3
belgülüg32018,546,301,7120,3
ötrü53978,476,052,2032,2
kör65968,225,732,4036,0
öz46007,625,131,9420,8
ilig36047,204,711,6713,8
er36977,014,501,6613,0
biri32.8195,092,491,425,4
iki39.4173,370,750,700,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tegir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
KB 2950 … CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / iligdin tegir ilke türlüg bilig
KB 832 meniŋ me ḳılınçım bu ol belgülüg / tözüke tegir barça mindin ülüg
KB 428 basutçı kerek barça işni bilir / bilip işlese er tilekke tegir
KB 432 tegir boldı künde kör emgek üküş / erej ḳolsa emgek tegir ol ülüş
KB 5345 birisi sürer kör birisi oḳır / bu ikin ara kim erejke tegir
KB 3616 ajunuġ neçe tirse öz ölgülüg / iki böz tegir ol saŋa belgülüg
KB 3111 seniŋde yoḳ emdi bu üçte biri / ḳayudın tegir ilke küçkey eri
KB 3079 tegir erse kimke bu devlet kelip / tüzer iç taşını bu barça itip
KB 4402 ḳamuġ teprenürke bulardın asıġ / tözüke tegir yim içimdin tatıġ
KB 3140 maŋa tegse emgek erej me tegir / erej birle emgek yanaşu yorır