İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tip

151
geçiş
56,0
milyonda
2.197.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek6013.018,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV3475,3
Kutadgu Bilig69937,9
Atebetü’l-Hakâyık165.801,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,67
Mait D 0,29
U D 0,00
KB D 0,89
AH D 0,51

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKSekMaitUKBAHToplam
tip·60336916151
tıp1···1·2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tip) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yrlıḳadı81610,6210,132,83101,3
sadu61610,209,712,4571,4
titir76510,057,912,6363,6
ilel5910,0010,282,2364,8
inçe174269,926,484,08120,0
ögdülmişe5269,858,752,2351,7
çıḳtı5359,788,322,2348,5
kitermek429,7412,132,0061,7
tŋrim5519,667,772,2344,5
turmaḳ4119,669,672,0047,3
tutmaḳ4119,669,672,0047,3
sımaḳ339,3211,131,7346,3
tirmek339,3211,131,7346,3
turġurmaḳ339,3211,131,7346,3
urmaḳ369,2910,131,7338,0
küwenme3119,259,251,7333,4
telim51199,256,552,2135,8
aḳı4679,237,061,9931,5
turup61769,236,252,4240,4
ayurlar4689,237,041,9831,3
bo61899,186,152,4139,5
asıġlıġ3249,138,131,7328,2
tusulur3249,138,131,7328,2
ötüg3259,138,071,7327,9
burḫanḳa3289,107,901,7227,2
neŋin3299,097,851,7227,0
du‘a3458,977,221,7224,3
burḫan63048,765,462,3933,8
alp41538,755,871,9724,8
tapuġ41608,725,801,9624,4
sü3908,676,221,7120,0
sözüm31208,505,801,7018,3
asıġ42228,465,331,9521,8
tŋri53698,304,922,1624,5
bitig31778,235,241,6916,0
kişi109928,164,493,0243,3
üküş54228,164,732,1523,2
yir32148,074,971,6814,9
bilig54728,044,562,1422,1
biliglig32547,924,721,6713,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (151) →
AH 189–192 … indin yigü keḍgülük al artuk tileme vėbal yüḍgülük tarıġlıḳ tip aymış ajunnı rėsul tarıġlıḳta ḳatlan tarı eḍgülük
KB 3674 yazuḳum üküş tip umınç kesmegü / tapuġḳa ınanıp tapuġ yasmaġu
Mait … ŋ [bėr ygrminç ülüş bėr ygrmi ptr] yir [suwuġ yaŋḳurtı inçe t]ip saw sözle[yür .. bu menŋ aŋ] kinki ajunum erür ..
AH 129–132 eşitgil biliglig negü tip ayur ėdėbler başı til küḍezmek tiyür tiliŋ bekte tutġıl tiş …
KB 5002 yorı yanġıl emdi iligke sözüm / tegürgil kelür tip munu bu özüm
Sek (IIb) burḫan ḳutın bulur ol kim öŋ körk tip titir yoḳ
Sek (Ia) … ol ödün tŋri --- burḫan ülgüsüz et’özlüg bosidtvġ sadu sadu tip ögdi alḳadı
KB 3946 ilel tip turup çıḳtı ögdülmişe / yorıp keldi ewke ol eḍgü işe
KB 2278 oġul ḳız kişim tip neŋin irkmese / ya yir suw baġım tip kümüş tirmese
KB 6586 adaş ḳoldaşım tip ınanç boldaçı kim / anı beg ḳılıp men özüm ḳul bolayı