İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tuş

37
geçiş
13,7
milyonda
7.884.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
61
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)125,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)7687,3
Kutadgu Bilig25339,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,00
ShoR D 0,32
KB D 0,73
AH D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastMaitAbhShoRKBAHDKToplam
tüş·21113401·67
tuş1217251·37
ṭuş······22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tuş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 25 geçiş  ↔  ShoR 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tuş

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ötgürmek4511,6112,832,0068,0
tép3759,788,511,7329,6
yarın31179,327,871,7226,9
iş115869,187,423,3091,9
bo31898,767,181,7224,0
kör35967,285,521,6917,1
içinde44.2734,933,091,7710,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tuş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (37) →
Mait … uy ḳatun ḳız ḳırḳın bolġuluḳlar . . sekiz tümen tört mıŋ iş tuş bolġuluḳlar sekiz tümen tört mıŋ tapaġçılar bolġuluḳ-lar se …
KB 4233 adaş tut kişide talusın keḍin / yawuz bolsa iş tuş ökünç yir keḍin
ShoR 8.3 /151 bo ötgürmek atlġ tuş içinde ikinti asanki başlaġ-ı 初地 -ta.
Mait … o drm . . namo saŋ [mn çuu] taş ygen tutuḳ maitri burḫan-ḳa tuş bolayın tėp bitidtim . .
ShoR 8.3 /155 {艹+廾} -lar bo ötgürmek tuş içinde bo mundaġ edgü-lerke-tegi tükeḍser.
KB 4576 ya iş tuş oḳıġay ya ḳoldaş adaş / uluġ ya kiçig tut yaḳın ya ḳadaş
KB 3199 eşittim seniŋ eḍgü ḳılḳıŋ yaŋıŋ / bu öḍte yoḳ ol tip saŋa tuş teŋiŋ
KB 5236 sewinçi uzun ol ereji üküş / erej bolsa mundaġ kerek bolsa tuş
KB 4181 taḳı bir saŋa teŋ tuş ol ay ḳadaş / yıratsa yaġı ol yaġutsa adaş
KB 2215 kişi körkiŋe iç ḳılıḳı iş ol / yüzi körki birle ḳılınçı tuş ol