İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

urma*

26 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
137
geçiş
50,8
milyonda
26
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig10135,9
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12049,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
KuT D 0,49
KB D 0,58
DK D 0,00
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: urmaga) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tîşe133711,269,763,60155,2
âcizlerdir73610,378,902,6473,9
kâdir1529110,176,993,84116,5
tutmak499,8110,102,0050,1
basmak4209,718,942,0042,5
başlayınca4299,628,411,9939,2
değillerdir92479,586,492,9763,5
isiz71779,516,612,6250,6
üstâdları4479,487,711,9935,2
asmak389,419,851,7336,3
kılıç135369,315,903,5581,2
kalemin3259,258,211,7328,5
başa3419,117,491,7225,4
başladılar51749,046,142,2032,9
törü41598,795,951,9725,3
asma3978,716,251,7120,2
kâfire41858,675,731,9624,0
el64548,385,022,3730,3
üstâd31858,255,321,6916,3
havf32647,944,811,6714,2
meğer59567,233,692,0616,4
ana41.1036,723,161,7810,4
değildir62.1266,442,802,1013,0
top31.1396,272,701,466,2
aslâ41.7476,122,491,657,3
girüp31.3696,032,431,415,2
eyle42.2535,782,131,545,6
iken31.8155,652,021,313,9
asker31.9055,591,951,293,7
deyüp31.9715,541,911,273,5
zîrâ43.5895,141,461,273,0
altı32.7505,091,431,092,2
hemân43.8655,031,351,222,6
oldu33.3614,811,140,941,5
deyü56.0074,741,041,142,1
edüp1623.9574,440,721,573,4
ammâ815.2294,090,370,640,5
olup917.2814,080,360,660,5
olan36.7713,830,130,140,0
ve64147.9193,820,090,490,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (137) →
EÇS III 31a … lerin altlarına koyup kimi hevâyî fişek atar ve kimisi yine urmaca top oynar, kimi murabba‘ ve kâr u nakş okur, kimi dübeyt ü …
EÇS IX Y335a–Y335b … Eyle kalemkârî münakkaşdır kim zamânımız üstâdları kalemin urmada âcizlerdir. Cenûb cânibine mekşûf bir bâb-ı musanna‘dır. Ve …
EÇS III 28b … ukka-bend cerîd bûrîdeli ve zelpûşlu ve at sineklikli harîr urma sırmalı şebekeleri ile altı pâre yancıklı ve Şâm süvâr hoto …
EÇS VIII 190a … dleri vardır. Anıniçün sunkur ve toykunlar bu arslana pençe urmaz. Hattâ kavm-i Heşdek ve kavm-i Noğay bu Edil kuşlarının toy …
KB 1084 bayat ezgü ḳılġay bu söz sözleme / tügün urma otun meniŋ köŋlüme
EÇS X Y138a … edleri var kim asrımız kûhkenleri ve mermerbürleri bir tîşe urmağa kâdir değildir. İkisi de bir kalemde inşâ olunmuş üçer taba …
EÇS IV 269a–269b … yaya uçup hâh-nâ-hâh meterislere göz karardup girince kılıç urmağa başladılar. Meğer mukaddemâ Hakkarî Celüvları ile hân Rujik …
EÇS IX Y271b–Y272a … asrımızın üstâd mermer-bürleri tîşe ve nevregân ve tilismân urmağa kâdir değillerdir. Meğer diyâr-ı Rûm'da Atina şehrinde Sult …
EÇS II 334b … etmek ve Kavak meydânında altun topa ok ve kurşum atmak ve urmak, tutmak ve kapmak ve asmak ve basmak ve at üzre yay kurup y …
EÇS I 149b … alar, ammâ asâyı sâhib-i seccâde kulağından yukaru kaldırup urmaya. Gadr-ı hayf olup şeyh adâvet edüp yoldan çıkmış olur. Ammâ …