Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 5 | 230,9 |
| Kutadgu Bilig | 6 | 81,6 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Atebetü’l-Hakâyık | 1 | 362,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 122 | 3.760,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 3 | 1,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yigit) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yigitsin | 9 | 10 | 10,96 | 11,10 | 3,00 | 134,0 | |
| digil | 9 | 40 | 10,69 | 9,10 | 2,99 | 97,9 | |
| aydur | 30 | 522 | 10,54 | 7,13 | 5,44 | 239,7 | |
| big | 10 | 118 | 10,32 | 7,69 | 3,15 | 87,7 | |
| ḳırḳ | 9 | 114 | 10,19 | 7,59 | 2,98 | 77,6 | |
| aduŋ | 5 | 7 | 10,14 | 10,77 | 2,23 | 69,7 | |
| yaḫşı | 6 | 47 | 10,05 | 8,29 | 2,44 | 57,8 | |
| nedür | 5 | 19 | 10,03 | 9,33 | 2,23 | 56,1 | |
| varise | 5 | 23 | 9,99 | 9,05 | 2,23 | 54,0 | |
| urışmadın | 4 | 5 | 9,84 | 10,93 | 2,00 | 57,4 | |
| gözüŋ | 4 | 7 | 9,82 | 10,45 | 2,00 | 52,9 | |
| ṣavaşmadın | 4 | 7 | 9,82 | 10,45 | 2,00 | 52,9 | |
| ṭuran | 4 | 9 | 9,80 | 10,09 | 2,00 | 50,1 | |
| ṭatlu | 4 | 10 | 9,79 | 9,93 | 2,00 | 49,0 | |
| oldı | 8 | 164 | 9,76 | 6,90 | 2,80 | 61,1 | |
| vallah | 4 | 22 | 9,68 | 8,80 | 2,00 | 41,6 | |
| yirinden | 4 | 34 | 9,57 | 8,17 | 1,99 | 37,8 | |
| didiler | 5 | 86 | 9,51 | 7,15 | 2,22 | 40,0 | |
| ala | 7 | 177 | 9,51 | 6,59 | 2,62 | 50,5 | |
| ḳan | 6 | 143 | 9,45 | 6,68 | 2,43 | 44,0 | |
| açğıl | 3 | 3 | 9,45 | 11,26 | 1,73 | 46,8 | |
| yigitdür | 3 | 3 | 9,45 | 11,26 | 1,73 | 46,8 | |
| uyḫu | 3 | 4 | 9,44 | 10,84 | 1,73 | 42,3 | |
| arḫası | 3 | 5 | 9,43 | 10,52 | 1,73 | 40,1 | |
| oḫıla | 3 | 5 | 9,43 | 10,52 | 1,73 | 40,1 | |
| mere | 6 | 149 | 9,42 | 6,62 | 2,42 | 43,5 | |
| senüŋde | 3 | 6 | 9,42 | 10,26 | 1,73 | 38,5 | |
| miskin | 3 | 7 | 9,41 | 10,03 | 1,73 | 37,3 | |
| delü | 5 | 105 | 9,40 | 6,86 | 2,22 | 37,9 | |
| oğuzda | 3 | 13 | 9,35 | 9,14 | 1,73 | 32,8 | |
| bidevi | 3 | 17 | 9,31 | 8,75 | 1,73 | 31,0 | |
| yaluŋuz | 3 | 19 | 9,29 | 8,59 | 1,73 | 30,3 | |
| ayıtdılar | 3 | 22 | 9,26 | 8,38 | 1,73 | 29,3 | |
| senüŋ | 4 | 76 | 9,26 | 7,01 | 1,98 | 31,1 | |
| ḳalḳubanı | 3 | 34 | 9,16 | 7,75 | 1,72 | 26,5 | |
| ḳażılıḳ | 3 | 34 | 9,16 | 7,75 | 1,72 | 26,5 | |
| ayıb | 3 | 38 | 9,13 | 7,59 | 1,72 | 25,9 | |
| ṭuralı | 3 | 43 | 9,09 | 7,41 | 1,72 | 25,1 | |
| ḫanum | 5 | 172 | 9,05 | 6,15 | 2,20 | 32,9 | |
| didi | 11 | 563 | 9,01 | 5,58 | 3,25 | 63,8 |
Biçim ailesi
yigit* ile tüm bağlamlar →“yigit” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (138) →| AH 193–196 | … ḳasız erür bu ajun lėzzėti keçer yil keçer teg mėze müddėti | yigit | ḳoca bolur yaŋı eskirür ḳavi erse ḳamlur ḳaçar ḳuvvėti |
| DK X 23 | ḳardaşsuz miskin | yigit | eŋsesine yumruḳ ṭoḳınsa aġlayuban dört yanına baḳar olur al … |
| DK I 86 | … er-ise menüm gider senüŋ-de içinde aġ ṣaḳallu babaŋ var-ise | yigit | digil maŋa ṣavaşmadın urışmadın ḳurtarayım döngil girü menü … |
| KB 932 | bela mihnet emgek ökünçün sıġıt / isizük yanutı bolur ay | yigit | |
| DK III 44 | … eyrek didükleri menem didi ḳız aydur ya ne maṣlaḥata geldüŋ | yigit | didi beyrek aydur pay piçen bigüŋ bir |
| DK X 52 | yigit | ala gözüŋ açġıl yigit ḳādir viren ṭatlu canuŋ uyḫu almış yi … | |
| DK XII 37 | yigit | senüŋ uçuŋdan aramuzdan eksildi hem vaṣiyyet eylemiş menüm … | |
| DK V 4 | … da bir yaḫşı hub yigit şayru düşmiş idi allah emri-y-ile ol | yigit | öldi kimi oġul diyü kimi ḳartaş diyü aġladı |
| DK I 34 | oġlan taḫta çıḳdı babasınuŋ ḳırḳ yigidin aŋmaz oldı ol ḳırk | yigit | ḥased eylediler birbirine söylediler gelüŋ oġlanı babasına … |
| DK III 204 | otuz ṭoḳuz ḳız ṭāli'lü ṭāli'ine birer oḫ atdı otuz ṭoḳuz | yigit | oḫınuŋ ardınça gitdi ḳırḳ gün ḳırḳ gice ṭoy dügün eylediler … |