İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yok

609
geçiş
225,7
milyonda
494.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
48
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Abhidharma (Shogaito)375,5
Manichaica I-III31.457,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig681,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi594242,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
Abh D 0,00
Man D 0,29
KuT D 0,33
KB D 0,56
EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇOKTBKTŞUHuastKİPSekKPMaitAbhManTTSukhShoRTövbeKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
yoḳ221413103224032497·71621491733973·635
yok···1·······33····26···594609
yoq···············10·······10

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yok) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hadd211379,856,414,53148,4
nazîri201249,806,484,42143,6
misli182829,375,144,1294,5
aslâ451.7479,293,836,24156,9
haberi151979,255,403,7884,1
çok247539,174,144,6293,3
havâlesi121179,085,833,4074,6
iken381.8159,003,545,63117,7
pâyânı9188,888,112,9988,8
hasrı9268,867,582,9880,2
mu112058,794,893,2153,9
nişân155068,784,043,6456,2
mudur7228,517,462,6361,0
ihtimâli81408,454,982,7440,2
eser7698,405,812,6043,4
imiş231.6478,382,954,1854,4
âgâhı698,318,532,4464,4
haberleri6378,256,492,4243,1
müşâbeheti6498,226,082,4139,5
şey94588,113,442,7226,8
ise128198,113,023,0429,4
arzda72808,013,792,4524,0
hâliye5657,935,412,1828,1
kat‘â5767,905,192,1726,6
meskûnda5957,864,872,1624,3
rub‘ı51177,824,562,1422,3
yer97057,812,822,5819,8
zerre51597,744,122,1119,3
ancak131.4197,712,342,8921,5
burnunun4187,716,941,9831,5
hemân283.8657,682,003,9736,0
imdâd63647,663,192,1815,9
direği4407,665,791,9624,7
menâs4507,645,471,9522,8
kimesnenin4537,635,391,9522,4
bîbedel4567,625,311,9521,9
bugün4797,574,811,9319,2
asla4857,564,701,9218,6
güzel4867,564,691,9218,5
bilir52777,533,322,0114,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yok” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (609) →
EÇS VII 73b–74a … lup hafirler kazarlardı. İçinde henüz dahi imâretden bir ev yok idi, ancak Tuna kenârında beş bin kadar soltat olacak sazda …
EÇS VII 22b … aba'da ikâmet fermân olunup asker-i İslâmdan bir sît u sadâ yok iken hemân üç yüz pâre toplara ve niçe bin tüfenglere bir f …
EÇS VII 179a–179b … azlar imiş ve kendüleri nesillerinden 179b erkek âdemleri yok imiş.
EÇS II 277b … topraklı kûh-ı bâlâ üzre çâr-kûşe bir harâbe içinde ammârı yok bir kal‘acıkdır. Ebü'l-feth Mehemmed Hân tahrîri üzre Anado …
EÇS II 369b–370a … li sekiz târîhiyle füruht etmeğe başlayup tedâhül olup îrâd yok masrûf-ı bî-ma‘nâ çok olup kula mevâcib çıkmaz olup Cezîre- …
EÇS VII 119a … ğer evâ’illerde bu şehir içre ısıtma ve tâ‘ûn ve sinek aslâ yok imiş. Hudâ-yı Bîçûn yine def‘ ede.
EÇS V 95a … i âsitâne-i Celâleddîn-i Rûmî'dir kim diyâr-ı Rûm'da nazîri yok bir mevlevîhâne-i zîbâdır. Yetmiş seksen aded fukarâ hânele …
EÇS VI 63b Ve bâğ u bâğçe-i cinânlarının hadd [ü] hasrı yok bir ganîmet şehirdir. Ve hâk-i amber-pâki gerçi kan ile tah …
EÇS I 205b Toloz mahzen yapıcılar dahi "Mağazayı şunda yapalım, yok şunda yapalım" deyü kazma ve kürekler ile geçerler.
EÇS IX Y368a … yine devemiz yanına gelüp gördük ki ol deveden bize fâ'ide yok. Anda bırağup fakîr Özbeki piyâde önümüze katup vakt-i şâfi …