Tanım
- Aramak, araştırmak; istemek: “isdeyü ol yörüg tözin eşidip” o anlamın özünü arayıp işitip; “isdep ol igniŋ tıldaġın” o hastalığın sebebini araştırıp; “birök isdemeser tilemeser” eğer aramaz, istemezse; “mundaġ isdeser tileser” böyle arar, isterse; “yol kėrtüg ikileyü isdegeli” yol gerçeğini yeniden araştırmak için; “ayıturlar isteyürler negü ḳılsar edgü bolur” sorarlar, araştırırlar: ne yapılırsa iyi olur (Mait). Tanıklar: MaitAbh5
iste- (ShoR, Mait) yazımı da bu maddede; Abh’deki tek isdeder biçimi isdeser (‘ararsa’) yerine geçer görünmektedir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): isde- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →Abh Abhidharma (Shogaito)
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 129–135 | … kergek aŋayu ögmek tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-in yene bar birer uġuş-luġ-lar | isdeyü | ol yörüg töz-in eşidip tŋri burḫan-nıŋ üz-eliksiz bilge biliglig tarġarmaḳ … |
| Abh.Sho. 136–138 | isdeyu | tüketdükte bular-nıŋ sav-ın bilgeli bolur ḳayu söz-lemiş-i-niŋ edgü-sin an … | |
| Abh.Sho. 1436 | isdep | ol ig-niŋ tıldaġ-ın ḳayu-tın inçip turmış-ın. | |
| Abh.Sho. 1699–1700 | … ġuraḳ mundaġ (oḳ) bolur ermez öŋdün kėn bolmaḳ-lıġ kezigi tiz -igi但逐要擧之tek | isdep | kergek-inçe uḳıdmış erür. |
| Abh.Sho. 1982 | … inde tuġurdaçı tıldaġ ermez üçün anın munda aşnu-ça sėzik ayıdıp yinçürmiş | isdemiş | erür. |
| Abh.Sho. 2010 | anın tegimlig ol | isdegeli | tiledeli azu bu tŋri burḫan yrlıḳamış mu ol. |
| Abh.Sho. 2012 | birök | isdemeser | tilemeser alḳu küçsüz bilge biliglig kişi-ler. |
| Abh.Sho. 2016 | amtı tegimlig ol | isdegeli | tilegeli. |
| Abh.Sho. 2021–2023 | azu munda tŋri burḫan -nıŋ yrlıḳamış-ın mu ulamış ol tėp mundaġ | isdeser | tileser munda bolur negü mün ḳadaġ又衆贤伝yene saŋgabadrė baḫşı söz-ler siz 又s … |
| Abh.Sho. 2338–2350 | erür tŋri tŋri burḫan yrlıḳamış munda | isdeder | tileser yme ök körülmez inyanaparasdan-ta ulatı şasdr-lar-nıŋ bar-ı yme ök … |
| Abh.Sho. 4514 | erür erü | isdeyü | anın tıldaġ-ın bilip bu emgek-niŋ tıldaġ-ı erser ḳaltı tėrgin erür tėp. |
| Abh.Sho. 4517–4518 | bolmaz irip yol kėrtüg ikileyü | isdegeli | anıŋ tıldaġ -ın若尋道之因birök isdeser yol kėrtü-nüŋ tıldaġ-ın bu inçip erür ni … |
| Abh.Sho. 4517–4518 | bolmaz irip yol kėrtüg ikileyü isdegeli anıŋ tıldaġ -ın若尋道之因birök | isdeser | yol kėrtü-nüŋ tıldaġ-ın bu inçip erür nirvan-ıġ bulmaḳ-nıŋ tıldaġ-ı. |