İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ėsiz sıfat

11 geçiş 4 biçim 4 eser KuTManUKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Kötü, fena, uğursuz; değersiz: “eger tegse olarḳa bir yawuzluḳ ėsiz fal toḳır erdiler” onlara bir kötülük dokunsa uğursuzluk sayarlardı; “soŋ ḳaldı anlarda kiḍin ėsız … namaznı ḳoḍtılar” onlardan sonra namazı bırakan kötü bir nesil geldi; “ėsizi taŋrı üskinde saġırlar aġınlar” Tanrı katında (canlıların) en kötüsü sağırlar, dilsizlerdir; “esiz kergeksiz yançalaŋlar” değersiz, işe yaramaz …; “ḳunçuılarnıŋ ėsiz yavız …” hatunların kötü, fena …; “ajunda yoḳ erse bu eḍgü du‘a / esiz yir ḳoḍı barġay erdi” dünyada bu iyi dua olmasa (insan) aşağılık yere inerdi. Tanıklar: ManUKuT3KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ėsiz — yalın hâliyle 9 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ėsiz 7 (KuT, U) · esiz 2 (Man, KB)

Çekimli biçimler (2):

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173 a1-319–321 esiz k(e)rgeksiz y(a)nçalaŋlar o:tka örteŋke töpön tüşüŋür

Aynı gövdeden maddeler

“esiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).