Tanım
- Kötü, fena, uğursuz; değersiz: “eger tegse olarḳa bir yawuzluḳ ėsiz fal toḳır erdiler” onlara bir kötülük dokunsa uğursuzluk sayarlardı; “soŋ ḳaldı anlarda kiḍin ėsız … namaznı ḳoḍtılar” onlardan sonra namazı bırakan kötü bir nesil geldi; “ėsizi taŋrı üskinde saġırlar aġınlar” Tanrı katında (canlıların) en kötüsü sağırlar, dilsizlerdir; “esiz kergeksiz yançalaŋlar” değersiz, işe yaramaz …; “ḳunçuılarnıŋ ėsiz yavız …” hatunların kötü, fena …; “ajunda yoḳ erse bu eḍgü du‘a / esiz yir ḳoḍı barġay erdi” dünyada bu iyi dua olmasa (insan) aşağılık yere inerdi. Tanıklar: ManUKuT3KB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ėsiz — yalın hâliyle 9 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ėsiz 7 (KuT, U) · esiz 2 (Man, KB)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y. 52,1- III 21-23–24 | ḳunçuı-lar-nıŋ | ėsiz | yavız . . . . . nin . . uzun turḳaru begi brḫmadati . . . . . . . . . yalḳ … |
Aynı gövdeden maddeler
“esiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).