İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alḳa- fiil

14 geçiş 7 biçim 4 eser MaitSekTTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Övmek, alkışlamak, kutsamak; çoğunlukla “ög-” ile: “burḫan ögdi alḳadı” Buda övdü, kutsadı; “kişi körse ögse sini alḳayu” insanlar seni görünce övüp alkışlasa; “alkamış törü” övülmüş (kutlu) töre. Tanıklar: SekMaitKB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alḳa- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • alkamış 3 (Mait) · alḳamış 1 (Mait)

Çekimli biçimler (7):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.010.13–15 ançama (ö)miş alkamış törü erür.. kim esirgençsiz köŋülin ed tavar buşı bėrmek..
Mai.Tek.027.22–26 … aŋsız ögrü--(nçülüg) sevinçlig bolup teŋri (teŋ)risi burkan yarlıġın ögüp alkap töpülerinte tuta teginti--ler
Mai.Tek.033.34–37 ilkide ertmiş rtnaşiki artadrş--da ulatı bügü biliglig burkan--larnaŋ al- -kamış alkış--ların öp saḳınıp
Mai.Tek.085.50–56 … untag tü(rlüg) emgeklerig körüp azkıya ançaḳıya yėme ajun--larıg ögmez-men alkamaz-men
Mai.Tek.085.59 anın amtı sizler (ajunlar)ıg alkamış erser siz(ler) (tört) türlüg köni kirtü no(m) ... -ler.. köni ki(rtü) ... …
1b-20 … de ert]miş [r(a)]tnaşiki [artad(a)rşda ulatı bü]gü biliglig burḫan-[larnıŋ alḳamış alḳışların] öp saḳınıp onunç [ülüş] [ė]ki ptr oġlanı yoḳ kim meniŋ ögüm ḳa …
Mai.T-11.10b.12–15 … ı erdini yinçü munçuḳ ḫua çeçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış alḳayu yaŋı toġmış bodiswtḳa yükünürler (.)
Mai.T-11.12b.13–29 … ta öŋtün uduzur .. sekiz tümen tort mıŋ purohitlar adlaġ ma[ŋgal]laġ alḳış alḳayu iliglerin ḳawşurup tegre yorıyurlar ..

Aynı gövdeden maddeler

“alka” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).