İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

evir- fiil

19 geçiş 10 biçim 4 eser MaitAbhShoRSek Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Çevirmek, döndürmek; “nomluġ tilgen evir-” öğreti tekerleğini döndürmek, öğretiyi yaymak: “aŋ başlayu nomluġ tilgen evirmiş ötde” öğreti tekerleğini ilk döndürdüğü zamanda; “burḫan ḳutın bolup nomluġ tilgen evirgey” Buda olup öğreti tekerleğini döndürecek. Tanıklar: Sek
  2. (Sevabı) aktarmak, bağışlamak: “bu nom bitimiş buyan edgü kılınç ülüşin evirerbiz” bu kitabı yazmanın sevap payını aktarıyoruz. Tanıklar: Mait
  3. (Bir dilden) çevirmek, tercüme etmek: “toḫrı tilintin türk tilinçe evirmiş maytrısimit” Toharcadan Türkçeye çevrilmiş Maitrisimit. Tanıklar: Mait
  4. (Abhidharma çevirisinde) dönüştürmek, yöneltmek: “adınlarıġ ḳuruldurmaḳ emgedmekte evirür” başkalarını kurutmaya, acı çektirmeye yöneltir. Tanıklar: Abh

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): evir- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (10):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.35–39 … nom bitigig bititü ü tegintimiz.. bu nom bitimiş buyan edgü kılınç ülüşin evirer-biz..
Mai.Tek.001.47–50 m(u)nta turmış buyan edgü kılınç öŋ ülüg evirer-men aŋilki teŋri burkannıŋ isig özin satag yulug bėrip
Mai.Tek.019.47–55 … tilinçe yara--tmış prtiraḳşit krmavaziki tohrı tilin--(tin) (tü)rk tilinçe evirmiş maytrı--(simit) nom bitigde maytrı bodis(a)v(a)t--(nıŋ) toyın bolmaḳ atlıg …
Mai.Tek.038.50–57 … t kş’i açarı yarat--mış prtyaraḳşiti kşi açarı tohrı tilintin türk tilinçe evirmiş maytrısimit nom bitig--de bodis(a)v(a)tnaŋ belgüsin atlıg bir yėgirminç bö …
Mai.Tek.041.09–12 bol- -maḳ yėme antag erür ajunlarıg baru evirdeki et-öz--deki köŋülteki tilteki kılınçlar ol bolmaḳ tėtir.. kılınçta ötgürü …
Mai.Tek.059.26–29 … kaḳaḳsi (a)vazasay aşaylıg tınlıglar erser.. erser enetkekçe bolur türkçe evir--se köŋül karın artamaḳ bolur..
Mai.Tek.063.40 … rı) (tilin)çe yaratmış prtyaraḳş(it) (açarı) tohrı tilintin türk (tilinçe) evirmiş maytrısimit (nom) (bi)tigde igil kerti kişiler ... kiçig tamulug et-özleri …
Mai.Tek.065.30–33 bu munça saḳınç (s)aḳıntuḳlarınta ayıg kılınçlıg yıl- ... - / / up evirip ... tamular ... ..... tükel (bilge) maytrı bu(rkan).. -d-
Mai.Tek.069.43–48 … --nçe (yaratmış) (prtyaraḳşit) (açarı) (tohrı) (tilintin) (türk) (tilinçe) (evirmiş) (maytrısimit) (nom) (bitigde) (kiçig) (tamuluglar) ?
Mai.Tek.074.17–28 ança saḳınç saḳıntuḳlarınta ötrü ayıg kılınçlıg yėl kelip yanturu evirip ulug tamularda kemişür karaŋġudın karaŋġuḳa barmış osuglug bolurlar kim yi …
Mai.Tek.087.13–20 … atmış ėl balıḳda tugmış pratyaraḳşit kşi açarı tohrı tilintin türk tilinçe evirmiş
5b-30 … unç ülüş altı ptr tört türlüg tetrülmeklig [törüke iyin] bolmış tınlġlarıġ evirip köni [yolḳa uduz-] ġaymn