Tanım
- Boyun: “yaġı boynı egdi” düşmanın boynu eğildi; “yaġı boynı yençmek” düşmanın boynunu ezmek; “başı boynın söke turdı” başını boynunu yarıp durdu; “boynıtı tutup ḳadırġan” boynundan tutup koparan; “boyun suwın ḳızıl saġdı” boyun suyunu (kanını) kızıl akıttı. Tanıklar: KB2DLT3
- “boyun su-, boyun sun-” boyun eğmek, itaat etmek; “boyun eg-” boyun eğmek; “boyun bėr-” teslim olmak: “boyun suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçḳa” Tanrı’ya ve elçiye itaat edin; “ėşittimiz hem boyun sudumız” işittik ve itaat ettik; “yaġıları eştip boyun egdiler” düşmanları duyup boyun eğdiler. Tanıklar: KuT2KB2
- (Borç, sorumluluk yeri olarak) boyun: “emanet yüḍürdi bayat boynuŋa” Tanrı emaneti boynuna yükledi; “munıŋ şükri boynum üze boldı yük” bunun şükrü boynuma yük oldu. Tanıklar: KB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boyun — yalın hâliyle 94 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (73) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
73 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/5b1 | 132 | boyun | suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçḳa bolġay kim rahm ḳılınġay sizler |
| Ku. T. 25/23b2 | 168 anlar kim aydılar ḳadaşlarıŋa oldurdılar eger | boyun | susalar bizke öldrülmegetiler ayġıl: yıratıŋlar özleriŋizdin ölümni eger k … |
| Ku. T. 26/11a1 | … arındın pend bėriŋ olarḳa kesiliŋ olardın töşekler içinde uruŋ olarnı eger | boyun | bėrseler sizke tilemeŋ olar üze yol ol taŋrı erür yüksek uluġ |
| Ku. T. 26/30a1 | 59 ey anlar kim bittiler | boyun | suŋlar taŋrıḳa boyun suŋ yalavaçḳa ferman iḍisiŋe sizdin eger tartışsa siz … |
| Ku. T. 26/36b1 | 64 ap ıḍmadımız yalavaçdın meger | boyun | sunmaḳ üçün taŋrı yarlıġı birle eger kim anlar ançada küç ėtseler özleriŋe … |
| Ku. T. 26/37a3 | … yana bulmaslar özleri içinde emgek andın kim sen hükm ḳıldıŋ boyun susalar | boyun | sumaḳ |
| Ku. T. 26/39a3 | 69 kim kim | boyun | susa taŋrıḳa hem yalavaçḳa bu ögür anlar birle kim niʿmet bėrdi taŋrı olar … |
| Ku. T. 26/48a3 | 80 kim kim boyun susa yalavaçḳa çın-oḳ | boyun | sudı taŋrıḳa kim kim yüz ewürse ıḍmadımız sėni olar üze küḍezçi |
| Ku. T. 27/23a2 | … ġnı ol kim üstüvar ḳıldı sizke anıŋ birle ançada kim aydıŋız ėşittimiz hem | boyun | sudumız ḳorḳuŋlar taŋrıdın ol taŋrı bilgen köŋüller içindekini |
| Ku. T. 27/50a3 | … ni anıŋ içinde köni yol hem nur hükm ḳılur anıŋ birle yalavaçlar anlar kim | boyun | sudılar anlarḳa kim tevbe ḳıldılar taŋrını bilgenler hem bilgeler anıŋ bir … |
| Ku. T. 28/64a2 | … ıḳa hem yalavaçḳa ḳorḳuŋ taŋrıdın oŋarıŋ eḍgü ḳılıŋ ol kim siziŋ ara turur | boyun | bėriŋler taŋrıḳa hem yalavaçıḳa eger müʾmin erse sizler |
| Ku. T. 28/74b1–3 | 20 ey anlar kim bittiler | boyun | suŋ taŋrıḳa hem yalavaçıḳa ewrülmeŋler andın sizler eşitür sizler |
| Ku. T. 29/5b2 | 46 | boyun | suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçıŋa tartışmaŋ yüreksiz bolur sizler kitse yeliŋi … |
| Ku. T. 29/51a1 | … ar eḍgülükni yıġarlar yawuz işdin aḍaḳın ḳılurlar namaznı bėrürler zekatnı | boyun | sunurlar taŋrı hem yalavaçıḳa bu ögür olarnı yarlıḳayur taŋrı ol taŋrı küş … |
| Ku. T. 29/56b1 | 79 anlar kim füsuslanurlar | boyun | suġanlarnı müʾminlerdin sadaḳalar içinde anlar kim bulmazlar meger azraḳla … |
| Ku. T. 30/35a2 | 12 uḍu barıġlı ḳıldı sizlerke tünni kündüzni künni aynı yulduzlarnı | boyun | bėrigliler ol anıŋ yarlıġı birle bütünlükin anıŋ içinde ol belgüler ol boḍ … |
| Ku. T. 30/73b3 | … ılıḳıŋız[dın] andaġuḳ tükel ḳılur irinçini sizlerniŋ üze bolġay kim sizler | boyun | bėrgey sizler |
| Ku. T. 30/77a1–3 | 87 kemiştiler / bėrdiler taŋrıḳa ol kün boyun yaʿni | boyun | sudılar yiter anlardın ne kim yalġan yarattılar erse |
| Ku. T. 30/78a1 | … üze bitigni belgürtü tegme nerseni köni yolḳa köndürmek yarlıḳamaḳ sewünçi | boyun | bėriglilerke |
| Ku. T. 31/65a3 | … bütünlükim sınandıŋız anıŋ birle bütünlükin iḍiŋiz üküş rahmetlig maŋa hem | boyun | suŋ meniŋ fermanımḳa |
| Ku. T. 33/2a3 | … velḳı bilmezlik çıḳmaḳı teg kafirler aḍaḳın ḳılıŋ namaznı bėriŋler zekatnı | boyun | suŋlar taŋrıḳa hem yalawaçıŋa anıŋ üçün tileyür taŋrı kiterse sizdin ʿazab … |
| Ku. T. 33/3b3 | 35 boyun bėrmiş erenler | boyun | bėrmiş ḳunçuylar kirtgünmiş erenler kirtgünmiş ḳunçuylar aḍaḳın turġan ere … |
| Ku. T. 33/24a1–3 | 66 ol kün ewrülünür olarnıŋ yüzleri ot içre ayurlar: ḳaşḳi biz | boyun | susadımız taŋrıḳa hem boyun susadımız yalavaçḳa |
| Ku. T. 33/24a1–3 | … nür olarnıŋ yüzleri ot içre ayurlar: ḳaşḳi biz boyun susadımız taŋrıḳa hem | boyun | susadımız yalavaçḳa |
| Ku. T. 33/26a1–3 | 71 Oŋarsun sizke işleriŋizni hem örtsün siziŋ yazuḳlarıŋıznı kim kim | boyun | susa taŋrıḳa hem yalawaçıŋa bütünlükin ḳurtuldı ḳurtulmaḳ uluġ |
| Ku. T. 34/22b1 | 26 kendü olar bu kün | boyun | suġlılar tururlar |
| Ku. T. 34/60a3 | 33 yanduruŋlar anı meniŋ üze oġradı kese butalarını hem | boyunlarını | |
| Ku. T. 35/31a3 | … e olardın nerse kimke ol erk bu kün ol taŋrıḳa kim bir turur boynaġularnıŋ | boynın | sıġan turur |
| Ku. T. 35/62a1 | … rıdın aḍındın ḳaçan keldi erse maŋa belgülüg nişanlar iḍimdin fermanlandım | boyun | susa men ʿalemluġlar iḍisiŋe |
| Ku. T. 35/64b3 | 71 ançada ġullar | boyunları | içinde hem zincirler sünḍrünürler |
| Ku. T. 36/60a1–3 | 54 yüŋül tuttı öz boḍnın | boyun | sudılar aŋar olar erdiler boḍun söz tutmaġlı boḍunlar |
| Ku. T. 36/66a3 | 69 anlar kim taptılar niş[an]larımızḳa boldılar | boyun | suġlılar |
| Ku. T. 37/17a3 | 21 | boyun | sümek hem eḍgü söz kerek erdi ḳaçan berk bolsa iş eger rast tursalar taŋrı … |
| Ku. T. 37/22b3 | 33 ey anlar kim taptılar | boyun | suŋ taŋrıḳa hem boyun suŋ yalavaçḳa hem artatmaŋ ʿamelleriŋizni |
| Ku. T. 37/37a1 | … n: ündenülür sizler boḍunḳa ḳatıġlıḳ iḍileriŋe toḳuşġay siz olar birle azu | boyun | suġalar eger boyun susa-miz bėrür sizke taŋrı körklüg yanut eger yüz ewürs … |
| Ku. T. 37/37a1 | … boḍunḳa ḳatıġlıḳ iḍileriŋe toḳuşġay siz olar birle azu boyun suġalar eger | boyun | susa-miz bėrür sizke taŋrı körklüg yanut eger yüz ewürse siz neçük kim yüz … |
| Ku. T. 37/64b1 | 14 aydı ʿArabian büttümiz ayġıl: bitmediŋizler ançası bar ayıŋlar: | boyun | sudumız taḳı kirmedi imanḳa köŋülleriŋiz içiŋe eger boyun susa siler taŋrı … |
| Ku. T. 38/8b3 | … z erse tevbe bėrdi taŋrı sizlerke aḍaḳın tutuŋlar namaznı bėriŋler zekatnı | boyun | suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçıŋa taŋrı bilgen ol anı kim ḳılur sizler |
| Ku. T. 38/72a3 | 12 | boyun | suŋ taŋrıḳa boyun suŋ yalavaçḳa eger yüz ewürse siz anıŋ üçün yalavaçımız … |
| Ku. T. 38/74a2 | 16 ḳorḳuŋlar taŋrıda unmışıŋızça ḳulaḳ tutuŋlar | boyun | suŋlar hezine ḳılıŋlar yaḫşı bolġay özleriŋizke kim küḍezilse özi bahillıḳ … |
Aynı gövdeden maddeler
“boyun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).