Tanım
- (Farsça) eğer, şayet; koşul bağlacı (Kur’an çevirisinde sık): “eger tegse sizke bir eḍgülük yawuz kelür olarḳa” size bir iyilik dokunsa onlara kötü gelir; “icabet ḳılsunlar sizke eger çın erse sizler” eğer doğru söylüyorsanız size cevap versinler; “eger tilese-miz yoḍġaytımız közleri üze” dileseydik gözlerini silerdik; “eger barmasa sen köŋül koḍġa ol” eğer gitmezsen gönlü kırılır; “ėgėr kibr iḍisi asil men tise” kibirli kişi ‘ben soyluyum’ derse. Tanıklar: KuT3KBAH
Lemmatizer eger’i eg- fiiline bağlamıştı; ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eger — yalın hâliyle 338 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- eger 330 (KuT, EÇS, DK, KB) · ėgėr 8 (AH)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (293) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
293 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/1b3 | 120 | eger | tegse sizke bir eḍgülük yawuz kelür olarḳa eger tegse sizke bir yawuzluḳ ş … |
| Ku. T. 25/17b1 | … urlar: eger bolsa bizke fermandın nerse öldürülmegey erdimiz munda. ayġıl: | eger | bolsa erdiŋiz ėwleriŋiz içinde çıḳġatılar ol kişiler kim bitildi olar üze … |
| Ku. T. 25/27a1 | … lavaçlar mėnde burun nişanlar birle ol kim aydıŋız nelük öldürdüŋüz olarnı | eger | çın erse sizler |
| Ku. T. 26/12b2 | … ḍıŋlar bir üstüvarnı anıŋ boḍnındın taḳı bir üstüvar erni uraġut boḍnındın | eger | tileseler oŋarmaḳ tevfiḳ bėrür taŋrı ol iki ara ol taŋrı erür bilgen ḫaber … |
| Ku. T. 26/36b1 | 64 ap ıḍmadımız yalavaçdın meger boyun sunmaḳ üçün taŋrı yarlıġı birle | eger | kim anlar ançada küç ėtseler özleriŋe kelseler saŋa yarlıḳatu ḳolsalar taŋ … |
| Ku. T. 26/49b2 | 82 tedbir ḳılmazlar mu ḳurʾannı | eger | erse erdi taŋrıda aḍınḳı üskinde bulġatılar anıŋ içinde tartışıḳ üküş |
| Ku. T. 26/57a1 | … nlarıda tegme yolı kim yandurulsa bulġaḳḳa sınaġḳa yandurlurlar anıŋ içiŋe | eger | sıŋardın tur[ma]salar sizdin kemişmeseler sizke ėlleşmek yıġmasalar eligle … |
| Ku. T. 26/86b3 | 128 | eger | uraġut ḳorḳsa cüftindin köŋül aġrıġıŋa azu yüz ewürmekke yime yazuḳ yoḳ ol … |
| Ku. T. 26/91a3 | … erviş taŋrı seza turur ol ikike yime uḍmaŋ ten tilekiŋe kim ʿadl ḳılsa siz | eger | ḳıştursa siz azu yüz ewürse siz ol taŋrı erür anı kim ḳılur siz bilgen |
| Ku. T. 27/15a1 | … aŋar ʿayal eger bolsalar ikegü ol ikike iki iki çehar-daŋ andın kim ḳoḍtı. | eger | bolsalar ḳadaşlar erenler tişiler erkekke iki tişi iki meŋizlig. belgürtür … |
| Ku. T. 27/44a2 | 36 bütünlükin anlar kim tandılar | eger | bolsa olarḳa ol kim yer içinde ḳamuġ yana anıŋ meŋizlig anıŋ birle yuluġ b … |
| Ku. T. 28/5a3 | 106 aydı: | eger | bir belgü keldürdüŋ erse keldürgil anı eger erse sen çın könilerdin |
| Ku. T. 28/24a2 | … ḳılurlar yer içinde yaraġsızın eger körseler ḳamuġ nişannı bitmezler aŋar | eger | körseler köni yolnı tutmazlar anı yol eger körseler yolsuzluḳ yol[ı]nı tut … |
| Ku. T. 28/58a3 | … i ap berküdi anıŋ birle ḳaçan aġır boldı erse ündediler taŋrını iḍilerini: | eger | bėrseŋ bizke eḍgü ʿayal bolur-miz şükr ḳılıġlılardın |
| Ku. T. 28/73b3 | 19 eger aça tilese sizler bütünlükin keldi sizke [açmaḳ] | eger | yıġılsa siz ol yaḫşıraḳ sizke eger yansa siz yanġay-miz hiç asıġ ḳılmaz si … |
| Ku. T. 28/85a2 | 38 ayġıl anlarḳa kim tandılar | eger | yıġılsalar küfrdin yarlıḳatur olar anlarnı nė kim çın-oḳ öŋdin keçti eger … |
| Ku. T. 29/9a3 | 12 | eger | sısalar andlarını ʿahdlarında kiḍin olar taᶜn ḳılsalar diniŋiz içinde toḳu … |
| Ku. T. 29/30a2 | 39 | eger | çıḳmasa sizler ḳınayur sizni açıtġan ḳın boḍunnı sizde aḍın ziyan ḳılmaz s … |
| Ku. T. 29/37a3 | 50 | eger | tegse saŋa bir eḍgülük ḳadġuluḳ ḳılur olarnı / yawuz kelür olarḳa eger teg … |
| Ku. T. 29/46b1–3 | 66 ᶜÖzr aymaŋ çın-oḳ tandıŋız imanıŋızda kiḍin | eger | keçürsem bir ögürdin sizdin ḳınayur-miz bir ögürni olar erdiler yazuḳluġla … |
| Ku. T. 30/19b2–3 | 2 üküş nėme bolur kim sewerler anlar kim tandılar | eger | boyun bėrigliler erse |
| Ku. T. 30/74b3 | 82 | eger | ewrülseler bütünlükin kim seniŋ üze tegürmek belgülüg |
| Ku. T. 31/18a2 | 46 aydı tilemegli mü sen meniŋ taŋrılarımdın ey ibrahim | eger | yıġılmasaŋ sürgey men sėni kesilgil mėndin kėçke tegi |
| Ku. T. 32/31a1 | 47 | eger | kim tegmese olarḳa bir teggüçi ol kim aşundurdı eligleri ayġatılar: ey iḍi … |
| Ku. T. 33/12a1 | … şınıŋ ḳızları anlar kim kesildiler ėw barḳdın seniŋ birle müʾmine uraġutnı | eger | bėrse özini peyġamberḳa eger tilese yalawaç nikah ḳılmaḳ anı ḳatıḳsız saŋa … |
| Ku. T. 33/47b3 | … kim tandılar: hergiz bitmez miz bu ḳurʾanḳa hem ol kim anda burunḳı turur | eger | körse sen ançada küç ḳılıġlılar turuḳmış bolurlar iḍileri üskinde yandurdı … |
| Ku. T. 33/82b1 | 42 andıḳtılar taŋrı tuta ḳatıġraḳ andlarını | eger | kelse anlarḳa bir ḳorḳutuġlı bolurlar oḳ köni yol bulmışraḳ ümmetlerde bir … |
| Ku. T. 34/20a2–3 | 16 | eger | ölse-miz bolsa-miz topraḳ yime ḳuruġ süŋük bizler mü ḳoparılur-miz |
| Ku. T. 34/86b3 | 13 ayġıl: men ḳorḳar men | eger | ḫilaf ḳılsa men iḍimke uluġ kün ʿazabında |
| Ku. T. 35/14b2 | 65 bütünlükin yarlıġ ıḍıldı saŋa hem olarḳa kim sėnde aşnu | eger | ortaḳ ḳatsa sen batıl bolur her-ayine seniŋ ʿameliŋ bolur sen her-ayine zi … |
| Ku. T. 35/86a3 | 24 | eger | serse siz ot sıġınġu yer olarḳa eger ḫoşnudluḳ tileseler ermez anlar ḫoşnu … |
| Ku. T. 36/18a3 | 24 azu ayurlar: ḳoştı taŋrı üze yalġannı | eger | tilese taŋrı mühr urur seniŋ köŋlüŋ üze belgüsüz ḳılur taŋrı batılnı çın ḳ … |
| Ku. T. 36/44b1–3 | 20 aydılar: | eger | tilese erdi taŋrı tapmaġaytımız olarnı yoḳ olarḳa anı bilmek ermez olar me … |
| Ku. T. 36/80a1 | 21 | eger | berk tutmasaŋız mėni bir sıŋar boluŋ mėndin |
| Ku. T. 37/21a1 | 30 | eger | tilese-miz körkitgey-miz saŋa olarnı uḳtuŋ anlarnı yüzleri nişanları birle … |
| Ku. T. 37/41b3 | 22 | eger | toḳuşsalar siziŋ birle anlar kim tandılar ewürgeyler arḳalarını yana bulma … |
| Ku. T. 37/59a3 | … taḳı eger iki ögür kirtgüngenlerdin öldürüşseler yaraşturuŋlar ol iki ara | eger | yolsuzluḳ ḳılsa ol ikide biri taḳı biri üze toḳşuŋlar ol kim yaġılıḳ ḳılur … |
| Ku. T. 38/26a2 | 12 | eger | çıḳarılsalar çıḳmazlar olar birle eger toḳuşsalar olar yari bėrmezler olar … |
| Ku. T. 38/52b2 | 6 ayġıl: ey anlar kim cuhud boldılar | eger | aysa siz sizler dostlar-miz taŋrıḳa boḍunda mundın arzu ḳılıŋlar ölümni eg … |
| Ku. T. 38/74b3 | 17 | eger | ötünç bėrse siz taŋrıḳa körklüg ötünç iki ança arturur anı sizke hem örter … |