Tanım
- Had, sınır, ölçü; “haddin keç-” haddi aşmak: “kim kim ḳılsa ol haddin keçmek küçün” kim bunu haddi aşarak, zorbalıkla yaparsa; “üküş olardın … yer içinde haddin keçgenler” onlardan çoğu yeryüzünde haddi aşanlardır; “ḳorḳar-miz haddin keçse biziŋ üze” bize karşı haddi aşmasından korkuyoruz; “ḳamuġ neŋke ḫad ol teŋi belgülüg” her şeyin sınırı, ölçüsü bellidir. Tanıklar: KuT3KB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫad — yalın hâliyle 1 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/8a3 | 30 kim kim ḳılsa ol | haddin | keçmek küçün her-ayine munu kigrür-miz anı otḳa erür ol taŋrı üze asan |
| Ku. T. 27/10a3 | 171 ey bitig boḍnı | haddin | keçmeŋ diniŋiz içinde aymaŋlar taŋrı üze meger sezanı bütünlükin mesih mer … |
| Ku. T. 27/40b2 | … vaçlarımız belgülüg belgüler birle yana üküş olardın anda kidin yer içinde | haddin | keçgenler |
| Ku. T. 28/39b2 | 163 sorġıl olarḳa ol ėldin kim ol erdi deryaḳa keligli ançada | haddin | keçtiler şenbe içinde ançada kelür erdi olarḳa balıḳları şenbe künleri kör … |
| Ku. T. 31/47a2–3 | 45 aydılar: iḍimiz biz ḳorḳar-miz | haddin | keçse biziŋ üze azu boynaġuluḳ ḳılsa |
| Ku. T. 31/61al | 81 yėŋler arıġlardın ol kim ruzi bėrdimiz sizke | haddin | keçmeŋler anıŋ içinde tüşer siziŋ üze meniŋ öwkem kimke tüşse anıŋ üze men … |
| Ku. T. 31/92a3 | 127 mundaġuḳ yanut bėrür-miz kim kim | haddin | keçse taḳı kirtgünmese iḍisi nişanlarıŋa soŋ saray ḳını ḳatıġraḳ hem baḳir … |
| Ku. T. 34/23a3 | 30 ermez bizke üze hüccet kendü erdiŋiz boḍun | haddin | taş boynaġu |
| Ku. T. 35/10b3 | 56 aymazda burun et-öz: ey ökünç anıŋ üze kim | haddin | keçtim taŋrı fermanı içinde bütünlükin erdim füsus tutġanlardın |
| Ku. T. 35/42b3 | … ıḍmaz taŋrı anda kiḍin yalavaç. mundaġuḳ ḳışrur taŋrı ol kimerseni kim ol | haddin | keçti şek tutġan |
| Ku. T. 36/82a2–3 | 31 firʿavndın ol erdi boynaġu | haddin | keçgenler |
| Ku. T. 38/5a1 | … kim] taptılar ḳaçan raz aysa sizler bir ikindi birle raz aymaŋ yazuḳ birle | haddin | keçmek birle resulḳa ḫilaf ḳılmaḳ birle raz aytıŋ eḍgülük birle taḳı saḳnu … |
Aynı gövdeden maddeler
“had” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).