İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

alın- fiil

29 geçiş 17 biçim 4 eser KuTKBShoRAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Kendine almak, edinmek; “köŋülke alın-” gönle almak, dikkate almak: “köŋülke alınġıl, küḍezgil keḍ öz” gönlüne al, kendini iyi koru; “uluġluḳ meniŋ, siz alınmaŋ” büyüklük benimdir, siz (onu) üstlenmeyin. Tanıklar: KB2AH
  2. “pend alın-” öğüt almak: “pend alnurlar” öğüt alırlar; “bolġay kim pend alınġaylar” belki öğüt alırlar. Tanıklar: KuT2
  3. Alınmak (edilgen): “alınmadı mu olar üze bitig bütünlüki” onlardan kitabın ahdi alınmadı mı? Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): alın- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (17):

KB Kutadgu Bilig

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 782 muŋar meŋzetü keldi emdi bu söz / köŋülke alınġıl küḍezgil keḍ öz
KB 1490 itilsü ḳılınçı tüzülsü yorıḳ / tusulsu tapuġḳa alınsu alıḳ
KB 2809 negü tir eşitgil aḳılar başı / köŋülke alınġıl ay çırġuy kişi
KB 4313 ayu bėrdim emdi eşitti özüŋ / köŋülke alınġıl uzatma sözüŋ
KB 4455 ayu birdim emdi saŋa belgülüg / negü teg tirilgü alınġu ülüg
KB 4767 ajunda alındım özümke öŋi / ḳavuḳ sökti yim tap tonum ḳoy yüŋi
KB 5768 ana oġrılıḳ suw alınsa yaşut / oġul toġsa andan bolur ilke yut
KB 5942 bulun inçke tegdi itildi ajun / erejlendi ilig alıındı özün
KB 6147 muŋar meŋzer emdi eşit bu sözüg / köŋülke alınġıl ewürme yüzüg
KB 6317 muŋar meŋzer emdi bu beytig oḳı / oḳıp keḍ köŋülke alınġıl taḳı
KB 6439 ḳanı ol küçegli kişiler yirin / ḳulaç yir alındı yatur ınçıḳın

Aynı gövdeden maddeler

“alın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).