Tanım
- Hazır: “yügürdeçi ḳul men anuk” koşan kulun, hazırım; “küḍezgen anuḳ” hazır bekleyen gözcü; “edgü ḳılınçlarım anuḳ tururlar” iyi işlerim hazır durur; “keldür anuḳ bolmış aşıġ” hazır olan yemeği getir; “yıraya barmaz, anuk erür” uzaklaşmaz, hazırdır. Tanıklar: MaitManKuTKBDLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): anuḳ — yalın hâliyle 34 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- anuḳ 32 (KB, KuT, Mait, DLT) · anuk 2 (Man, KB)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (29) →KB Kutadgu Bilig
29 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 15 | törütgen barıŋa törütmiş tanuḳ / törimiş iki bir tanuḳı | anuḳ | |
| KB 99 | ḳayusı toġardın tutar miŋ taŋuḳ / ḳayusı batardın tapuġçı | anuḳ | |
| KB 552 | saŋa tegse beglik uluġluḳ olsa / kiçiglik | anuḳ | tut örüŋ bolġuḳa |
| KB 653 | bu begler ot ol otḳa barma yaġuḳ / ḳalı bardıŋ erse küyürmek | anuḳ | |
| KB 783 | buşar öḍte beglerke barma yaġuḳ / ḳalı bardıŋ erse uçuzluḳ | anuḳ | |
| KB 1194 | tirig bolsa yalŋuḳ tileki | anuḳ | / et öz baş esen bolsa arzu yaġuḳ |
| KB 1323 | ölümüg unıtma | anuḳ | tur saḳın / özüŋni unıtma tübüŋke baḳın |
| KB 1675 | ay dünya tirip sen yiyümez kişi / yigüçi anundı | anuḳ | tut aşı |
| KB 2046 | bu sözke tanuḳı bu beytig oḳı / bu sözke | anuḳ | tut köŋül ög taḳı |
| KB 2056 | ajunçı bügü beg nelük kenç urur / er at ḳayda bolsa | anuḳ | kenç alur |
| KB 2079 | ḳara ḳılḳı begke kereksiz yaġuḳ / yaġuḳ bolsa begke uçuzluḳ | anuḳ | |
| KB 2129 | bu sözke yanutı bu beyt ol tanuḳ / tanuḳ ḳayda bolsa bu huccet | anuḳ | |
| KB 2558 | yime ḳuşçı kişçi yime oḳ yaçı / | anuḳ | tutsa künde ḳapuġda tuçı |
| KB 3033 | er at bolsa begdin sewinçlig yaruḳ / ḳayu il tilese bulur beg | anuḳ | |
| KB 3115 | taşırtın negü tuşsa yaŋluḳ yazuḳ / munu men yügürdeçi ḳul men | anuk | |
| KB 4100 | buşar öḍke barma begiŋke yaġuḳ / ḳalı bardıŋ erse uçuzluḳ | anuḳ | |
| KB 4229 | yaġıḳa asıġ ḳılsa boldı yaġuḳ / yaġı yası kitgey kör asġı | anuḳ | |
| KB 4260 | ḳalı bolsa emdi saŋa bir yaġı / usal bolmaġıl sen | anuḳ | tut aġı |
| KB 4265 | yaġı bolsa işiŋ öŋer canıŋa / ya tirmiş yumıtmış | anuḳ | malıŋa |
| KB 4288 | ḳılınç eḍgü bolsa köŋül til köni / tüpi aslıŋa bu tanuḳ ol | anuḳ | |
| KB 4414 | fesad tegre turma yorıma yaġuk / fesad ḳayda bolsa uçuzluḳ | anuḳ | |
| KB 4655 | yigü bolsa içgü | anuḳ | bolmasa / aġu boldı saḳın ol aşnı yise |
| KB 4698 | tiriglik uçuḳti tirip bu neŋiŋ / | anuḳ | kimke koḍġu kesilse tınıŋ |
| KB 5044 | köŋül arzulasa yıraḳ yir yaġuḳ / bolur terk tilekin bulur ol | anuḳ | |
| KB 5240 | ḳalı öz kürese uçuzluḳ | anuḳ | / uçuzluḳ ḳıyınḳa kimiŋ taḳati |
| KB 5599 | negü tir eşitgil ay köŋli yaruḳ / munıŋ ma‘nisi kör bu sözke | anuḳ | |
| KB 5844 | et öz semrir erse yılan ḳurt | anuḳ | / özür sewnür erse keçigli ḳonuḳ |
| KB 5931 | iḍiŋ yarlıġı ḳıl özüŋ ḳulluḳı / ḳalı ḳılmasa sen | anuḳ | tut boyun |
| KB 6335 | keçürdi tiriglik turu ölmedi / | anuḳ | yiglilerke neŋin ḳoḍmadı |
Aynı gövdeden maddeler
“anuk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).