Tanım
- Küçümsemek, hor görmek; büyüklenip ezmek: “orun birdim erse basındıŋ mini” sana yer verdim de beni hor gördün; “basınma begiŋni” beyini küçümseme; “körüşse basınur körügli ḳaraḳ” (düşmanla) görüşürse gören göz (onu) hafife alır. Tanıklar: KB3
- Zorla almak, el koymak: “v(i)rhar saŋram sanlıg seŋıḳ edin tavarın basınıp kuntumuz” manastıra ait malı mülkü zorla alıp gasbettik. Tanıklar: Mait
- Ezilmek, yılmak: “az tėyin ne basınalım” az diye neden yılalım. Tanıklar: T
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): basın- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KB Kutadgu Bilig
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 646 | tapuġsuz aġırlap açındım sini / orun birdim erse | basındıŋ | mini |
| KB 652 | tutuzmadımu kör saŋa bil başıŋ / | basınma | begiŋni küḍezgil başıŋ |
| KB 655 | baḳa körse begler küyer ot sanı / | basınsa | üzer baş sorar öz ḳanı |
| KB 1504 | ḳalı ilig öḍlep tilese sini / yorıḳ tüz tapuġ ḳıl | basınma | anı |
| KB 2368 | körüşmez yaġınıŋ küsi keḍ yıraḳ / körüşse | basınur | körügli ḳaraḳ |
| KB 4085 | ay begler aġırlap beḍük bolmış er / | basınma | begiŋni beḍük tut aġır |
| KB 4448 | tilin eḍgü sözle işimsinmegil / | basınġan | bolurlar biligsiz çigil |
Aynı gövdeden maddeler
“basın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).