İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

beglik isim

93 geçiş 6 biçim 5 eser KBKTBKIBDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Beylik; hükümdarlık, yönetim: “beglik urı oġlıŋ ḳul boltı” beylik (soylu) erkek evladın kul oldu; “bilig bolsa beglik ḳılur” bilgisi olursa beylik eder; “usal beg bütün ilgü beglik yimez” gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez; “uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa” bu ululuk, bu beylik sana yüz çevirir; “buşı bolsa begler buzar beglikin” beyler öfkeli olursa beyliklerini bozar; “beglik yaraġay” beyliğe yarar. Tanıklar: KTIBKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): beglik — yalın hâliyle 84 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beglik 83 (KB, KT, BK, DLT) · bėglik 1 (IB)

Çekimli biçimler (4):

KB Kutadgu Bilig

87 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 300 uḳuş bolsa aslı bolur bolsa er / bilig bolsa beglik ḳılur ḳılsa er
KB 405 beg erdi ajunda bügü bilge baş / bu beglik özele uzun boldı yaş
KB 430 basutçı kerek barça işte bilin / bu beglik işiŋe taḳı köp ḳılın
KB 453 bu beglik uluġluḳ iḍi eḍgü neŋ / yorıḳı köni erse ay ḳızġu eŋ
KB 552 saŋa tegse beglik uluġluḳ olsa / kiçiglik anuḳ tut örüŋ bolġuḳa
KB 588 ḳamuġ işte iwme serin öz tutun / serinse bulur ḳul bu beglik ḳurın
KB 821 könilik üze boldı beglik ulı / bu beglik köki ol könilik yola
KB 925 isizlik bile erse beglik maŋa / kerekmez bu beglik ḳoḍur men saŋa
KB 942 ulutluḳ bile bul üküş ilke erk / bu erk birle beglik ulı bolsu berk
KB 1156 yawalıḳta keçti tiriglik isiz / süre ıḍtım öḍ kün bu beglik isiz
KB 1414 buşı bolma işte sen öwke yıġın / buşı bolsa begler buzar beglikin
KB 1434 bor içme fesaddın yıraḳ tur teze / bu ḳaç neŋ yorır tutçı beglik buza
KB 1454 bu ḳaç neŋ küḍezgil küḍezildi il / uzun turġa beglik sariga birge il
KB 1921 XXVIII. BEGLİKKE SEZA BOLĠU TEG BEG NEGÜ TEG KEREKİN AYUR / / ilig aydı emdi ayıtġu sözüm …
KB 1932 anasında toġsa toġar beglikin / körü ögrenür iş bilür yiglikin
KB 1935 bu beglik işi boldı begler işi / bu begler işin bildi beglik kişi
KB 1949 bu beglikke aşnu tüp aslı kerek / atım alp ḳatıġ ḳurç yana toŋ yürek
KB 1969 yaŋılsa bu begler ay ilig ḳutı / anıŋ begliki igler itgü otı
KB 2018 bu beglik baġı kör bu iki bolur / bu iki tükel bolsa beglik ḳılur
KB 2021 bu saḳlıḳ bile arttı begler ili / usallıḳ körü buzdı beglik ulı
KB 2026 bu saḳlıḳ bile sançtı begler yaġı / usallıḳ bile buzdı beglik baġı
KB 2030 bu küçkey kişi kendü beglik yimez / bu küçkey küçini boḍun kötrümez
KB 2059 bularda biri ḳalsa törti ḳalur / bu törti yime ḳalsa beglik ulur
KB 2127 bu himmet bile hem siyaset kerek / siyasetḳa beglik riyaset kerek
KB 2155 ḳılıç baş özele mesel beglik ol / küniŋe artar miŋ ḫatarlıġ işi
KB 2183 vezir ol yüḍügli bu begler yükin / vezir ol bekütügli beglik kökin
KB 2619 neçe me ḳul erse közi toḳ beg ol / suḳ öz beglikindin bu ḳulluḳ yig ol
KB 3018 küwenmez men emdi bu beglik bulup / öz inçlik tilep me tiriglik bulup
KB 3038 saranlıḳ bile boldı beglik yaġı / saranḳa ḳopar tegme yirde çoġı
KB 4106 üç işte yıraḳ tur ḳatıġlan usa / biri ḳılma beglik söz aydım kese
KB 5089 uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa / meger eḍgülük yüz ewürmez toŋa
KB 5169 uluġluk beḍüklük bu beglik ḳamuġ / ḳalır bu ölüm kelse açsa ḳapuġ
KB 5172 bekütmek tilese bu beglik ulı / törü birgü tutġu könilik yolı
KB 5247 tiriglik keçer terk bu beglik ḳalur / kereklig saŋa eḍgü atıŋ turur
KB 5258 bu beglik köki saḳ oḍuġluḳ turur / taḳı bir ajun ḳolsa mundın bulur
KB 5298 aya beg boluġlı boḍunda burun / burun ıḍ bu beglik sen itgil orun
KB 5398 meŋiling sen emdi ay köŋli oḍuġ / bu beglik maŋa boldı emdi yoḍluġ
KB 5459 er atsız bolumaz boḍun başlasa / ya beglik işin barça beg işlese
KB 5470 aġırladı birdi bu beglik saŋa / munıŋ şükri ḳılġıl ay bilgi kiŋe
KB 5909 ḳayu beg bu yol ḳoḍsa tutsa öŋin / buzar beglikin ol alumaz oŋın