Tanım
- Beylik; hükümdarlık, yönetim: “beglik urı oġlıŋ ḳul boltı” beylik (soylu) erkek evladın kul oldu; “bilig bolsa beglik ḳılur” bilgisi olursa beylik eder; “usal beg bütün ilgü beglik yimez” gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez; “uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa” bu ululuk, bu beylik sana yüz çevirir; “buşı bolsa begler buzar beglikin” beyler öfkeli olursa beyliklerini bozar; “beglik yaraġay” beyliğe yarar. Tanıklar: KTIBKB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): beglik — yalın hâliyle 84 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- beglik 83 (KB, KT, BK, DLT) · bėglik 1 (IB)
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (87) →KB Kutadgu Bilig
87 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 300 | uḳuş bolsa aslı bolur bolsa er / bilig bolsa | beglik | ḳılur ḳılsa er |
| KB 405 | beg erdi ajunda bügü bilge baş / bu | beglik | özele uzun boldı yaş |
| KB 430 | basutçı kerek barça işte bilin / bu | beglik | işiŋe taḳı köp ḳılın |
| KB 453 | bu | beglik | uluġluḳ iḍi eḍgü neŋ / yorıḳı köni erse ay ḳızġu eŋ |
| KB 552 | saŋa tegse | beglik | uluġluḳ olsa / kiçiglik anuḳ tut örüŋ bolġuḳa |
| KB 588 | ḳamuġ işte iwme serin öz tutun / serinse bulur ḳul bu | beglik | ḳurın |
| KB 821 | könilik üze boldı beglik ulı / bu | beglik | köki ol könilik yola |
| KB 925 | isizlik bile erse beglik maŋa / kerekmez bu | beglik | ḳoḍur men saŋa |
| KB 942 | ulutluḳ bile bul üküş ilke erk / bu erk birle | beglik | ulı bolsu berk |
| KB 1156 | yawalıḳta keçti tiriglik isiz / süre ıḍtım öḍ kün bu | beglik | isiz |
| KB 1414 | buşı bolma işte sen öwke yıġın / buşı bolsa begler buzar | beglikin | |
| KB 1434 | bor içme fesaddın yıraḳ tur teze / bu ḳaç neŋ yorır tutçı | beglik | buza |
| KB 1454 | bu ḳaç neŋ küḍezgil küḍezildi il / uzun turġa | beglik | sariga birge il |
| KB 1921 | XXVIII. | BEGLİKKE | SEZA BOLĠU TEG BEG NEGÜ TEG KEREKİN AYUR / / ilig aydı emdi ayıtġu sözüm … |
| KB 1932 | anasında toġsa toġar | beglikin | / körü ögrenür iş bilür yiglikin |
| KB 1935 | bu | beglik | işi boldı begler işi / bu begler işin bildi beglik kişi |
| KB 1949 | bu | beglikke | aşnu tüp aslı kerek / atım alp ḳatıġ ḳurç yana toŋ yürek |
| KB 1969 | yaŋılsa bu begler ay ilig ḳutı / anıŋ | begliki | igler itgü otı |
| KB 2018 | bu | beglik | baġı kör bu iki bolur / bu iki tükel bolsa beglik ḳılur |
| KB 2021 | bu saḳlıḳ bile arttı begler ili / usallıḳ körü buzdı | beglik | ulı |
| KB 2026 | bu saḳlıḳ bile sançtı begler yaġı / usallıḳ bile buzdı | beglik | baġı |
| KB 2030 | bu küçkey kişi kendü | beglik | yimez / bu küçkey küçini boḍun kötrümez |
| KB 2059 | bularda biri ḳalsa törti ḳalur / bu törti yime ḳalsa | beglik | ulur |
| KB 2127 | bu himmet bile hem siyaset kerek / siyasetḳa | beglik | riyaset kerek |
| KB 2155 | ḳılıç baş özele mesel | beglik | ol / küniŋe artar miŋ ḫatarlıġ işi |
| KB 2183 | vezir ol yüḍügli bu begler yükin / vezir ol bekütügli | beglik | kökin |
| KB 2619 | neçe me ḳul erse közi toḳ beg ol / suḳ öz | beglikindin | bu ḳulluḳ yig ol |
| KB 3018 | küwenmez men emdi bu | beglik | bulup / öz inçlik tilep me tiriglik bulup |
| KB 3038 | saranlıḳ bile boldı | beglik | yaġı / saranḳa ḳopar tegme yirde çoġı |
| KB 4106 | üç işte yıraḳ tur ḳatıġlan usa / biri ḳılma | beglik | söz aydım kese |
| KB 5089 | uluġluḳ bu | beglik | yüz ewrür saŋa / meger eḍgülük yüz ewürmez toŋa |
| KB 5169 | uluġluk beḍüklük bu | beglik | ḳamuġ / ḳalır bu ölüm kelse açsa ḳapuġ |
| KB 5172 | bekütmek tilese bu | beglik | ulı / törü birgü tutġu könilik yolı |
| KB 5247 | tiriglik keçer terk bu | beglik | ḳalur / kereklig saŋa eḍgü atıŋ turur |
| KB 5258 | bu | beglik | köki saḳ oḍuġluḳ turur / taḳı bir ajun ḳolsa mundın bulur |
| KB 5298 | aya beg boluġlı boḍunda burun / burun ıḍ bu | beglik | sen itgil orun |
| KB 5398 | meŋiling sen emdi ay köŋli oḍuġ / bu | beglik | maŋa boldı emdi yoḍluġ |
| KB 5459 | er atsız bolumaz boḍun başlasa / ya | beglik | işin barça beg işlese |
| KB 5470 | aġırladı birdi bu | beglik | saŋa / munıŋ şükri ḳılġıl ay bilgi kiŋe |
| KB 5909 | ḳayu beg bu yol ḳoḍsa tutsa öŋin / buzar | beglikin | ol alumaz oŋın |