is- fiil

Tanım

1. Isınmak; birine ısınıp bağlanmak (KB): “küler yüz isig sözke yalŋuḳ isir / isinse bu yalŋuḳ bolur ḳul esir” insan güler yüze, sıcak söze ısınır; ısınınca kul, esir olur; “ara sözke tumlır arala isir” (gönül) kimi sözde üşür, kiminde ısınır. Tanıklar: KB2
2. (Mait) sıkıştırmak, zorlamak, zorla almak (?): “istimiz toḳıdımız toŋladımız” sıkıştırdık, dövdük, …; “tartıp isip irt birt kolsarlar” çekip sıkıştırıp vergi, angarya isterlerse; “aş ton yėgü içgülerin istiler” (kullarının) yiyecek, giyecek, içeceklerini zorla aldılar. Tanıklar: Mait3

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

KB 5280’deki ismese/isme okuması belirsizdir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): is- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (6):