İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

toḍ- fiil

41 geçiş 20 biçim 6 eser KBAHKTBKMaitSek Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): toḍ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • toḍsa 9 (KB) · todsa 1 (KB)
  • toḍmaz 6 (KB, AH) · todmaz 2 (Mait, Sek)
  • toḍup 2 (KB) · todup 1 (KB)
  • toḍgusı 1 (KB) · toḍġusı 1 (KB)

Çekimli biçimler (20):

KB Kutadgu Bilig

35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 923 ay eḍgü saŋar kim toḍar ay maŋa / berü kelgil emdi men aç men saŋa
KB 988 ḳara ḳarnı toḍsa kör uḍ teg yatur / yaya sözke awnur özin semritür
KB 989 yise todsa yatsa bu yılḳı turur / bu yılḳı tidüküm bu ḳılḳı turur
KB 1126 yise toḍsa ḳılḳı bolur buġraġu / ḳalı ḳarnı açsa bilip yir aġu
KB 1143 öküş neŋke toḍmaz közi suḳ kişi / ecel tutsa öknür itümez işi
KB 2003 ḳamuġ aç yise içse aḫır toḍur / közi aç kişi ölse açlıḳ ḳoḍur
KB 2395 yaġı ḳaçsa tap ḳıl eḍerme uḍu / eḍertçi yidi körse berge toḍu
KB 2751 üküş neŋ körü toḍmış erse közi / yana ḳorḳar erse bayatḳa özi
KB 3113 özüŋ buldı tevfiḳ ḳamuġ eḍgüke / boḍun toḍtı bütti yigü keḍgüke
KB 3248 kişike tusulur kişi eḍgüsi / bu eḍgü kişi ol boḍun toḍġusı
KB 3596 ajun tezginür men tilekin uḍu / ara aç yatur men arala toḍu
KB 3602 ḳarın toḍsa awḳa yügürmez bolur / iḍisi tilekinçe barmaz turur
KB 3603 kiçig oġlan özlüg et öz meŋzegi / boġuz toḍsa yügrür tiler öz teŋi
KB 3604 ḳarın toḍsa et öz bolur ermegü / tilekçe tilese tilek birmegü
KB 3610 boġuz tatġı barça karın toḍmak ol / karın toḍsa artuḳ asıġ ḳoḍmaḳ ol
KB 3610 boġuz tatġı barça karın toḍmak ol / karın toḍsa artuḳ asıġ ḳoḍmaḳ ol
KB 3611 ḳarın toḍsa arpa ya halva bir ol / ḳalur barça artıp tulur kirgü yol
KB 3612 şeker halva yigli ya arpa üyür / toḍup yatsa taŋda yana aç turur
KB 3615 ikigün todup teŋ kiçe yattımız / keçip bardı kelmiş künüm sa‘atı
KB 3626 ḳuruġ ḳumḳa oḳşar bu yalŋuḳ özi / ögüz kirse toḍmaz bu suḳluḳ közi
KB 3663 apa oġlanın barça erklig bayat / açıġlı toḍuġlı törüttü bu at
KB 3753 açıġlı toḍuġlıḳa ḳılma tapuġ / negüke ḳılur sen tapuġḳa butuġ
KB 3766 özüŋ toḍmaġınça maŋa tegmez aş / mini toḍrur öŋdün özi yimez aş
KB 3923 halal dünya ḳazġan özüŋni yitür / toḍur aç yalıŋnı hem opraḳ bütür
KB 4325 yimekig bilirler ḳarın toḍgusı / boġuzda aḍın yoḳ olar ḳaḍġusı
KB 4329 ḳara ḳarnı toḍsa tili başsırar / basa tutmasa bek özi erk sürer
KB 4648 usa eḍgü itgil sen aş suw arıġ / toḍup ḳopsu barsu keligli arıġ
KB 4730 negü tir eşit dünya ḳoḍmış kişi / yayıġ dünyaḳa köŋli toḍmış kişi
KB 4737 sini koḍmaz erken bu dünyanı ḳoḍ / saŋa toḍmaz erken sen ir aşnu toḍ
KB 4738 anı ḳoḍmasa sen sini ḳoḍġa oḳ / aŋar toḍmasa sen saŋa toḍġa oḳ
KB 5339 biziŋde ozaḳı ḳutu barġuçı / yidi toḍtı ḳandı ölüp yatġuçı
KB 5390 közi suḳ kişi neŋḳe toḍmaz közi / meger tolmaġınça ḳara yir tozı
KB 5760 közüŋ toḍtı köŋlüŋ yime amrulup / yorır sen ilig birle eḍgü bolup
KB 6367 et öz toḍsa ḳansa bolur buġraġu / ḳaçar eḍgülerin süre ıḍmaġu
KB 6458 ḫalal atı ḳaldı körüglisi yoḳ / ḫaram ḳarma boldı toḍuġlısı yoḳ

Aynı gövdeden maddeler

“tod” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).