Tanım
- Boyun: “yaġı boynı egdi” düşmanın boynu eğildi; “yaġı boynı yençmek” düşmanın boynunu ezmek; “başı boynın söke turdı” başını boynunu yarıp durdu; “boynıtı tutup ḳadırġan” boynundan tutup koparan; “boyun suwın ḳızıl saġdı” boyun suyunu (kanını) kızıl akıttı. Tanıklar: KB2DLT3
- “boyun su-, boyun sun-” boyun eğmek, itaat etmek; “boyun eg-” boyun eğmek; “boyun bėr-” teslim olmak: “boyun suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçḳa” Tanrı’ya ve elçiye itaat edin; “ėşittimiz hem boyun sudumız” işittik ve itaat ettik; “yaġıları eştip boyun egdiler” düşmanları duyup boyun eğdiler. Tanıklar: KuT2KB2
- (Borç, sorumluluk yeri olarak) boyun: “emanet yüḍürdi bayat boynuŋa” Tanrı emaneti boynuna yükledi; “munıŋ şükri boynum üze boldı yük” bunun şükrü boynuma yük oldu. Tanıklar: KB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): boyun — yalın hâliyle 94 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT II, 74 | Erdi aşın taturġan / Tawlaḳ yaġıġ ḳatarġatı / | Boynıtı | tutup ḳadırġan / Bastı ölüm aġtaru |
| DLT 325 | Ḳatun Sini çoġıladı / Tanġut begin yaġıladı / Ḳanı aḳıp jaġıladı / | Boyun | suwın ḳızıl saġdı |
| DLT III, 230 | Eren ıḍıp söke turdı / Başı | boynın | söke turdı / Ufut bolup büke turdı / Uḍu ḳamma tepen tıġdı |
| DLT I, 370 | Alp eren-ni üḍürdüm / | Boynın | anıŋ ḳadırdım / Altun kümüş yüḍürdüm / Süsi ḳalın kim öter |
| DLT II, 219 | işi anıŋ artaşıp / Oġraḳ bile örteşip / | Boynın | alıp ḳaḍrışıp / Tutġun alıp ḳul satar |
| DLT II, 356 | Yaşnat ḳılıç başnı üze ḳaḳḳıl yara / Bıçlıp anıŋ | boynı | taḳı ḳalḳan tora |
Aynı gövdeden maddeler
“boyun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).