İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

isiz sıfat

254 geçiş 17 biçim 4 eser KBAHMaitDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Kötü, fena; (isim) kötü kişi, kötülük: “kerek beg kerek ḳul ne eḍgü isiz” ister bey ister kul, iyi ya da kötü; “isizdin küḍezgil ula eḍgüke” kötüden koru, iyiye ulaştır; “vefa er ḳılur ol isizler cefa” (iyi) insan vefa gösterir, kötüler eziyet eder; “isizmü saŋa yig azu eḍgümü” sana kötü mü iyidir yoksa iyi mi; “ḳamuġda isizrek yaġı bu turur” düşmanların en kötüsü budur; “isizke yavuma isiz ṣuhbėti” (AH) kötüye yaklaşma, kötünün sohbeti (seni kötü eder); “isiz ajun ḳaldı-mu” (DLT) kötü dünya mı kaldı; “ırġag tartar isiz erdimiz” (Mait) … kötü kişilerdik. Tanıklar: MaitKB5DLTAH
  2. “isizük” kötülük: “isizük yanutı bolur ay yigit” ey genç, kötülüğün karşılığı olur. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): isiz — yalın hâliyle 177 kez

Çekimli biçimler (16):

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 41 Alp Er Toŋa öldi-mü / İsiz ajun ḳaldı-mu / Öḍlek öçin aldı-mu / Erildi yürek yırtılur

Aynı gövdeden maddeler

“isiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).