Tanım
- Hazırlanmak, donanmak; kendini ve işini düzene koymak: “ölüm kelmez erken ölümke itin” ölüm gelmeden ölüme hazırlan; “usanma yarınlıḳ işiŋni itin” gevşeme, yarınki işine hazırlan; “işiŋni itingil yetürgil bilig” işini düzene koy, bilgiye eriş; “uzun yol yorırḳa itingü kerek” uzun yola çıkan hazırlanmalı; “saŋa barġu erse itingil itig” gideceksen hazırlığını yap; “yaġıḳa börike itinsü tolum” düşmana, kurda karşı zırhını kuşansın; “uzun ḳalġu ermez iş itnip yorı” uzun kalınacak değil, işini hazırlayıp yürü; “sewüg can yuluġlap özüm itneyin” sevgili canımı feda edip kendimi hazırlayayım; “bilig bolmasa er işin itnümez” bilgi olmazsa insan işini düzene koyamaz; “ḳışḳa itin kelse” (DLT) kışa hazırlanıp gelse; “yaġı bolup itinü yaratunu umaduk” (KT) düşman olup kendini düzene koyamadı. Tanıklar: KTKB9DLT
- Süslenmek, bezenmek: “itindi ḳolı ḳaşı kök al keḍip” (bahar) yeşil, kırmızı giyinip süslendi; “başlarınta … hua çeçek itinmiş” (Mait) başlarına çiçek takınmış. Tanıklar: MaitKB
KB’deki itn- (itnip, itneyin, itnür, itnümez) ve Mait’teki itlin- yazımları da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): itin- — yalın hâliyle 6 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 82 | Ḳışḳa | itin | kelse ḳalı ḳutluġ yay / Tün kün keçe alknur öḍlek bile ây |