Tanım
- Dost, arkadaş, yakın; “dost tut-” dost edinmek: “ḳılġıl bizke seniŋ üsküŋde dost” katından bize bir dost ver; “kim kim dost tutsa olarnı sizdin ol olardın ol” sizden kim onları dost edinirse o onlardandır; “dostlar ol kün amarıları amarıḳa düşmanlar meger saḳnuḳlar” o gün dostlar birbirine düşmandır, ancak sakınanlar hariç; “bir ök erse duşman miŋ ol yaslıḳı / miŋin dostuŋ erse bir ol azlıḳı” düşman bir de olsa zararı bin(dir); dostun bin de olsa (yine) azdır; “miŋer dostta biri bulunmaz köni” biner dosttan biri doğru çıkmaz. Tanıklar: KuTKBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): dost — yalın hâliyle 64 kez
Çekimli biçimler (12):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →AH Atebetü’l-Hakâyık
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 81–84 | biligdin urur men sözümke ula biligligke ya | dost | özüŋni ula bilig birle bulnur sa‘adėt yolı bilig bil sa‘adet yolını bula |
| AH 105–108 | biliglig biligni eḍergen bolur bilig tatġın ay | dost | biliglig bilür bilig bildürür bil bilig ḳadrini biligni biligsiz otun ne ḳ … |
| AH 225–228 | aya | dost | biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger … |
| AH 261–264 | … otun tavar pasbanı yıġar yimez içmez tutar berk anı taturmaz eseninde tuz | dostıŋa | ölür ḳalur aḫır yiyür duşmanı |
| AH 293–296 | yime pėndim al kel uzatma ėmėl ėmėl asrasında busuġlı ėcėl ėmėl timişim | dost | uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş ḳıl ‘amėl |
| AH 345–348 | küḍezgil aya | dost | uluġlar haḳın asıġsız mizah hėm cėdėldin saḳın uluġlarnı buşrup saŋga bu m … |
| AH 357–360 | uḳup sözle sözni ivip sözleme sözüŋ kizle kiḍin başıŋ kizleme miŋ er | dostuŋ | erse üküş körmegil bir er duşman erse anı azlama |
| AH 381–384 | mėcaz boldı dostluḳ haḳiḳat ḳanı miŋer | dostta | biri bulunmaz köni üküşrek kişiniŋ içi ġadr erür köni dostuŋ erse taşı bil … |
| AH 381–384 | … at ḳanı miŋer dostta biri bulunmaz köni üküşrek kişiniŋ içi ġadr erür köni | dostuŋ | erse taşı bil munı |
| AH 473–476 | anın uş çıḳardım bu türki kitib kerek ḳıl tap ey | dost | kerek ḳıl itib bitidim bu taŋsuḳ turaf sözlerin ḳalı barsa özüm sözüm ḳals … |
Aynı gövdeden maddeler
“dost” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).