İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

adrıl- fiil

Tanım

  1. Ayrılmak (bir yerden, bir kişiden): “seniŋdin adrılur men bu kün” bugün senden ayrılıyorum; “ögüŋüztin adrılmışta” annenizden ayrıldığınızda. Tanıklar: Mait
  2. Birinden yüz çevirmek, bağlılığını bırakmak: “ėl-tėriş ḳaġanta adrılmaduḳ, teŋri bilge ḳaġanta adrılmalım, azmalım” İlteriş Kağan’dan ayrılmamış olan (biz), Tengri Bilge Kağan’dan da ayrılmayalım, yoldan çıkmayalım. Tanıklar: O
  3. (Eşler için) boşanmak: “eger aḍrılsa” eğer ayrılırlarsa. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): adrıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • adrılur 4 (Sek, KB, Abh) · aḍrılur 3 (KB, KuT)
  • aḍrılıp 4 (KB) · adrılıp 2 (Sek, ShoR)

Çekimli biçimler (27):

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 14 … a / : bu ḳ(a)g(a)n(ı)ŋda : bu b(e)gl(e)r(i)g[de bu y(ė)r(i)ŋde su]b(u)ŋd[a (a)dr(ı)lm(a)s(a)r] : türük [bod(u)n] [ ] : (e)dgü : kört(e)çi s(e)n : (e)b(i)ŋe : kirt(e)çi s …
BK G 5–7 (ė)l(i)g y(a)ş(ı)ma : t(a)t(a)bı : bod(u)n : kııt(a)ńda : (a)dr[(ı)ltı

Aynı gövdeden maddeler

“adrıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).