Tanım
- Ün, şöhret, nam; çoğu kez “kü çaw” ikilemesiyle: “atı eḍgü bolsa kü çaw bolġu teg” adı iyi olursa ünü, şöhreti olur; “kü çaw at tilese tuz etmek yitür” ün ve ad dilerse tuz ekmek yedirsin; “biri küsi çawı ajunḳa yeter” birinin ünü, şöhreti dünyaya ulaşır; “ajunda çawı bardı eḍgü du’an” dünyada ünü yayıldı; “tutġıl ḳonuḳ aġırlıḳ yadsun çawıŋ boḍunḳa” konuğa saygı göster, ünün halka yayılsın. Tanıklar: KB4DLT
- Haber, söylenti: “eşitti bu çawıġ itindi itig” bu haberi duydu, hazırlığını yaptı; (Kur’an çevirisinde) “çav kemişgenler kend içre” şehirde söylenti yayanlar. Tanıklar: KuTKB
çawı (ayrı madde olarak kalmıştı) ve KuT’taki çav yazımı bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): çaw — yalın hâliyle 7 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (23) →KB Kutadgu Bilig
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 87 | biri ḳında çıḳtı sunup il tutar / biri küsi | çawı | ajunḳa yeter |
| KB 527 | eşittim yıraḳtın anıŋ | çawını | / biligin uḳuşın silig sawını |
| KB 1924 | negü teg kerek beg munı başlasa / | çawı | barsa atı işin işlese |
| KB 2320 | kü | çaw | at tilese tuz etmek yitür / tiriglik tilese anı oḳ yetür |
| KB 3173 | ḳadaşlıġ kişi küsi | çawı | beḍük / adaşlıġ kişi atı sawı beḍük |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 45 | Körklüg tonuġ özüŋ-ke tatlıġ aşıġ aḍınḳa / Tutġıl ḳonuḳ aġırlıḳ yadsun | çawıŋ | boḍunḳa |
| DLT II, 249-250 | Baḳmas boḍun sewüg-süz yudḳı yuḍı saranḳa / Ḳazġan olıç tüzünlük ḳalsun | çawıŋ | yarınḳa |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 33/21b3 | 60 eger yıġılmasa iki yüzlügler anlar kim köŋülleri içre sökellik ol | çav | kemişgen[ler] kend içre sekirtgem sėni olar üze yana ḳoŋşı bolmaġaylar sen … |
Aynı gövdeden maddeler
“çaw” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).