Tanım
- Övmek, alkışlamak, kutsamak; çoğunlukla “ög-” ile: “burḫan ögdi alḳadı” Buda övdü, kutsadı; “kişi körse ögse sini alḳayu” insanlar seni görünce övüp alkışlasa; “alkamış törü” övülmüş (kutlu) töre. Tanıklar: SekMaitKB
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alḳa- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- alkamış 3 (Mait) · alḳamış 1 (Mait)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.010.13–15 | ançama (ö)miş | alkamış | törü erür.. kim esirgençsiz köŋülin ed tavar buşı bėrmek.. |
| Mai.Tek.027.22–26 | … aŋsız ögrü--(nçülüg) sevinçlig bolup teŋri (teŋ)risi burkan yarlıġın ögüp | alkap | töpülerinte tuta teginti--ler |
| Mai.Tek.085.50–56 | … untag tü(rlüg) emgeklerig körüp azkıya ançaḳıya yėme ajun--larıg ögmez-men | alkamaz-men | |
| Mai.Tek.085.59 | anın amtı sizler (ajunlar)ıg | alkamış | erser siz(ler) (tört) türlüg köni kirtü no(m) ... -ler.. köni ki(rtü) ... … |
| Mai.T-11.10b.12–15 | … ı erdini yinçü munçuḳ ḫua çeçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış | alḳayu | yaŋı toġmış bodiswtḳa yükünürler (.) |
Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.22 (Ia) | tŋrim ol ödün tŋri --- burḫan tıdıġsz bodisvtġ ödgi | alḳadı | |
| Jut.Sek.T-1.238 (IId) | erti trs tetrü törüsin ḳutzunlar erti tŋrim tip tŋri tŋrisi burḫan ögdi | alḳadı | |
| Jut.Sek.T-1.381–382 (Ia) | --- ol ödün tŋri --- burḫan ülgüsüz et’özlüg bosidtvġ sadu sadu tip ögdi | alḳadı |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.11-167–170 | … ] beg-tin işi-tin körser sn saw-ḳa kirkelir sn [.] ėl-tin ḳantın körser sn | alḳamaḳ -ḳa | tüşkelir sn . |
| T III D 25925. 26020.-96–97 | … ıı siznii körgü üçün [.] adaḳın yorıp siznii atayu [.] aġızınta siznii öge | alḳayu | [.] ançulayu amrar ertii siznii tözügü . |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 5786 | kişi körse ögse sini | alḳayu | / atıŋ barsa ilde vefalıġ tiyü |
Aynı gövdeden maddeler
“alka” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).