İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

‘azab isim

21 geçiş 9 biçim 3 eser KuTKBAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. ‘azab: azap, ceza, işkence (çoğunlukla Tanrı’nın cezası): “taŋrı ‘azabnı üskindin” Tanrı katından azap; “seza boldı olar üze ‘azab” onlara azap hak oldu; “ḳaçan körseler biziŋ ‘azabımıznı” azabımızı gördüklerinde; “‘azabı telim erse rahmet üküş” azabı çok ise rahmeti de boldur; “haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı” malın haram ise sonu azaptır. Tanıklar: KuT3KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ‘azab — yalın hâliyle 8 kez

Çekimli biçimler (8):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 29/38a3 … i eḍgülükde birisi biz köz tutar-miz sizke kim tegse / tegürse sizke taŋrı ʿazabnı üskindin azu biziŋ eliglerimiz birle köz tutuŋlar biz siziŋ birle köz tutu …
Ku. T. 33/32a2 … ġannı azu anıŋ birle divanelıḳ mu andaġ ermez kim anlar bütmezler aḫiretḳa ʿazab içre ıraḳ yolsuzluḳ içre
Ku. T. 35/18a3 … orḳıtġuçılar ceza küniŋizke ḳarışġu bu ayġaylar: oḳ ançası bar vacib bolur ʿazab kelimesi kafirler üze
Ku. T. 35/82a3 … dümiz olarnı sewdi ḳaraġuluḳnı köni yol üze tuttı olarnı ḫ˅arluḳ ara inmiş ʿazab anı kim ḳazġanur erdiler
Ku. T. 36/77b1 12 ey iḍimiz aça bėrgil bizdin ʿazabnı biz bitgenler-miz

KB Kutadgu Bilig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3332 saŋa oḳ törütmedi teŋri tamuġ / saŋa aymadı bu ‘azabıġ ḳamuġ
KB 3650 ‘azabı telim erse rahmet üküş / yazuḳluġ üçün boldı rahmet küsüş
KB 3651 ‘azabḳa ḳatıḳ ḳorḳ umın rahmetin / tapuġ ḳıl yetürgil bu ḳulluḳ atın

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 425–428 … ḳ er yaḳin bil bu mal bu kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol ėgėr bolsa malıŋ halal