İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

azlan- fiil

10 geçiş 7 biçim 5 eser MaitUKBAbhShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Budist metinlerde) tutku duymak, hırsla bağlanmak: “aġı baramka azlanmaḳın” mala mülke olan hırsla; “teginmek tıltaġınta azlanmaḳ bolur” duyumlama yüzünden tutku doğar; “azunlarḳa ed tavarḳa erkke türkke azlanmaaḳ turur” varoluşlara, mala, güce tutku duyulur; “neŋ azlanmaŋlar qoġşanmaŋlar” hiç tutku duymayın, gevşemeyin; “alḳuḳa barça azlandurur yapşındurur” herkesi tutkuya düşürür, bağlar. Tanıklar: Mait2AbhU2ShoR
  2. (KB) Az saymak, küçümsemek: “uḳuş azın azlanma, asġı üküş” aklın azını az sayma, yararı çoktur; “bilig azın azlanma” bilginin azını küçümseme. Tanıklar: KB2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azlan- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (7):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.013.01–07 bilir.. inçip yėme aġı baramka azlanmaḳın başsız közsüz ezük yalġan savın sėni sökti.. anı ėşidip badarı braman küle …
Mai.Tek.041.43–44 antag oŋa--lı bügüş urup utġuratı uḳar tegin--mek tıltaġınta azlanmaḳ bolur
Mai.Tek.041.45–48 ol oḳ teginmek tıltaġınta ajunlarka ed tavarka erkke türkke azlanm--aḳ turur.. ötrü bodis(a)v(a)t inçe saḳ--ınç saḳınur .

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II B1-7-12 tegin--mek tıltaġınta azlanmaḳ bolur
U II, T II B1-7-13–15 ol oḳ teginmek tıltaġınta azunlar-ḳa ed tavar-ḳa erkke türkke azlanma--aḳ turur

KB Kutadgu Bilig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 305 uḳuş azın azlanma asġı üküş / bilig azın azlanma erke küsüş
KB 305 uḳuş azın azlanma asġı üküş / bilig azın azlanma erke küsüş

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 1157 adḳanġu-luḳ adḳanġu -ta alḳu-ḳa barça az-landurur yapşındurur.
Abh.Sho. 3673–3674 ol köŋül biligi köz birle az-lanmış (adḳanmış) üçün ol kök öŋüg bulduḳmaz üçün uġur-ı yıḳ-ı.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.2.2.4/4 神[足] 8) /// 欽羡 neŋ a[z] -lanmaŋ-lar qoġşanmaŋ-lar