Tanım
- Tamamlamak, bitirmek, yerine getirmek: “biliglig kerek keḍ bütürse işig” işi iyice tamamlayacaksa bilgili gerek; “orunç yig ḳılur ol bütürmiş işig” (?) tamamlanmış işi daha iyi yapar; “usal bolsa begler işin bütrümez” gevşek olursa beyler işlerini tamamlayamaz; “alḳu işlerig bütürür” bütün işleri tamamlar; “toyın kuvragnıŋ edgülüg iş ködüglerin bütürgeli” rahip topluluğunun iyi işlerini tamamlamak için; “birök men bütürmedim erser” eğer ben tamamlamadıysam; “iş bütürmeserler” işi tamamlamazlarsa. Tanıklar: Mait2AOShoRKB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bütür- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (19) →KB Kutadgu Bilig
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 327 | uḳuşluġ kerek keḍ öḍürse kişig / biliglig kerek keḍ | bütürse | işig |
| KB 1576 | ḳuruġ ḳaldı ornı irildi işim / irükler | bütürgü | ḳanı bir kişim |
| KB 2185 | uḳuşı üküş bolsa bilgi teŋiz / ḳamuġ iş | bütürse | ḳızartsa meŋiz |
| KB 2982 | tapuġḳa köni birgü eḍgü açıḳ / yalıŋnı | bütürgü | toḍurġu açıġ |
| KB 4036 | bışıġlıġ tilese bışurġu sözüg / bütünlük tilese | bütürgü | özüg |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.2.1.V/2 | [béş] yégirminç boġuzlanıp sançınıp | bütürüp | ölmegey : |
| Sho.Rosia 6.1.2.2/33 | … gek-lig törö-ler-te: bo yorı[ġ]/// [ançulayu kel] -miş: köni tüz tuymaq-ıġ | bütürmiş-ler | |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/4–5 | 被身方當[ken et’özi témin ök bol…] tegiŋeli tüş-in 設我不Ο birök men | bütürmedim | ers[er köni tüz tuymaq-ıġ kaşip] -nıŋ uġrınta bütürgey ertim |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/4–5 | … in 設我不Ο birök men bütürmedim ers[er köni tüz tuymaq-ıġ kaşip] -nıŋ uġrınta | bütürgey | ertim |
| Sho.Rosia 6.2.2.2/17–21 | … Ο yme sö[z-lemek] 10) [köni]-sinçe oŋaru-sı[nça] /// /// söz-legülük 以成阿ΟΟ | bütürmeki | üz-e arḫant[-ıġ] 11) [ön]greki ulalġuçı a[rḫant-nıŋ atın] /// bulmaqı üz-e … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.052.28–35 | … girminç üç edgü kılınçların aşġalı toyın kuvragnıŋ edgülüg iş ködüg--lerin | bütürgeli | ü(çün) sansız üküş muŋadınçıg kü (kelig) (er)demler.. öntürü teŋri yalaŋuḳ … |
| Mai.Tek.083.19–23 | kim yėme adın kişiniŋ tapıġın uduġın alıp iş | bütür--meserler | bütmiş işig artatġuçı--lar.. bu munça türlüg tsuylug yazuḳlug tınlıglar al … |