Tanım
- Öğretmen, hoca, üstat; (Budist metinlerde) öğreti ustası, şastra yazarı: “esdiramati baḫşı yaradmış erür” Sthiramati hocanın yazdığıdır; “şasdirakarė vasubandu baḫşı” şastra yazarı Vasubandhu hoca; “ögke ḳaŋḳa baḫşılarḳa yazdım” anaya babaya hocalara karşı suç işledim; “baḫşılarnıŋ baḫşısı” hocaların hocası; “alḳu yirtinçüde baḫşılar ayaġın çiltegin altaçı men” dünyadaki bütün hocaların saygınlığını alan benim; “baḫşılı tıdsılı” hoca ve öğrenci; “şakimuni teŋri burḫan baḫşımız” hocamız Tanrı Buda Şakyamuni. Tanıklar: Mait2Abh2UShoR
baḫsı yazımı da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baḫşı — yalın hâliyle 193 kez
Çekimli biçimler (34):
baḫşılar 53
baḫşınıŋ 30
baḫşıḳa 20
baḫşısı 18
baḫşılarnıŋ 17
baḳşı 5
baḫşılarta 4
baḫşısınıŋ 3
baḳşılar 3
baḫşılarḳa 2
baḫşılarıŋa 2
baḫşısıŋa 2
baḫşıya 2
baḫşıġ 2
baḫşıtın 2
baḳşısı 2
baḫsı 2
baḳşıḳa 2
baḫşılarım 1
baḫşılarıġ 1
baḫsılarḳa 1
baḫşılaḳa 1
baḫşılı 1
baḫşım 1
baḫşımz 1
baḫsınıŋ 1
baḫşınıŋtaḳıça 1
baḫşılarnıŋın 1
baḫşısın 1
baḫşıta 1
baḫşıınıŋ 1
baḳşılarka 1
baḳşıg 1
baḳşım 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (380) →Abh Abhidharma (Shogaito)
341 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 4 | 尊者ayaġ-ḳa tegimlig悉 地羅末提造esdiramati | baḫşı | yaradmış erür. |
| Abh.Sho. 450–452 | … n kėn tėmin yükünmiş-in ayamış -ın uḳıdmaḳ erür amtı şasdirakarė vasubandu | baḫşı | aşnu -ça öge tükedip edgü-ler-in. |
| Abh.Sho. 1582 | ḳaltı öger çınkėrtü töz -lüg | baḫşıġ | . |
| Abh.Sho. 2537–2539 | öŋdünki sarva-asdivat ni’kay-lıġ öŋi | baḫşı-lar-nıŋ | söz-lemiş-i又bu oḳ öŋdünki sarva-asdivat ni’kay-lıġ öŋi baḫşı-lar sėzik ḳıl … |
| Abh.Sho. 3223 | baġ-tın öŋi üdrülmek erser erür adırtlataçı yörüglüg有bar adın | baḫşı-lar | söz-ler. |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.47–51 | … ki vaybaş şastar yaratdaçı karungrivi sanġabtri ġunaprabi manoratide ulatı | baḳşılar | kutıŋa yükünür-men taḳı yėme antada basa üküş türlüg nom bitig--(ig) bitit … |
| Mai.Tek.013.17–21 | … uḳtı bilti bulġulug edlerig tükel bultı atı küsi yadaltı teŋri yalaŋuḳnuŋ | baḳşısı | ol uḳar tüpüg oloḳ töpüdin tüşmekig tayamaḳag.. |
| Mai.Tek.081.44–52 | … güçiler.. ögüg kanıg ölürdeçi bulġadaçılar.. asag--lag tusulug tınlıglarka | baḳşı--larka | ölürdeçiler.. toyın şmnanç--larka köŋülin yirintürdeçiler yirinçlig karınç … |
| Mai.T-11.14a.18–24 | ḳop ḳamaġ bilge bilig boşġunmaḳḳa ujak bitig | baḫşı | osuġluġ erür .. titrüm teriŋ yörüglerig ujak ınaġıŋa bilgeli bolur .. bilg … |
| Mai.T-11.16a.11–16 | … (ı)ŋ ata ḳaŋı tegimlig s(e)n (.) yirtinçüdeki ḳamaġ ujik bilir baḫşı-larḳa | baḫşı | bolġalı sini [bi]rle teŋeşi ujak bilir kişi yoḳ (.) anın emtı sekiz tümen … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/22–23 | alınıp : teginmek öt erig tıltaġ-ınta | baḫşı | [tıltaġınta inçip] alınıp teginmek tép yörüg ol : |
| Sho.Rosia 1.3/29–30 | neçe diyan-lı yol-lı-daqı çaḫşapt [-larıġ bol]maq-ı | baḫşı-tın | ermes[er] yme inçip qınmış qartıġlanmış üd-te y[me baḫşı]-tın öt-tin erig- … |
| Sho.Rosia 1.3/29–30 | … rıġ bol]maq-ı baḫşı-tın ermes[er] yme inçip qınmış qartıġlanmış üd-te y[me | baḫşı]-tın | öt-tin erig-ti[n] ök bolur |
| Sho.Rosia 2.2.5.V /1–6 | … uqmış üzeliksiz er : tosın erenlerig turulturdaçı teŋrilerniŋ yalŋuqlarnıŋ | baḫşısı | burḫan atı kötrülmiş tép atanu yarlıqamaqı üze ülgüsüz üküş yalŋuqlarıġ sa … |
| Sho.Rosia 7.2 /60–87 | … ıġınġalı tegiŋeli 断 ///] tarġarmaḳ emgek-lig uruġuġ 聞大師説法 eşidtük-te ulu[ġ | baḫşınıŋ | nomlamış] montaġ montaġ nomın 則ötrü mundaġ montaġ 入 [/// /// montaġ montaġ … |
U Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-11–19 | … a burḫan-ḳa nom-ḳa bursoŋ dintar-larḳa yazdım yaŋıltım erser .. ögke ḳaŋḳa | baḫsılarḳa | yazdım yaŋıldım özüm-te uluġ-ḳa utruntum tudatim üznedim erser .. et’özüm- … |
| U II, T. II Y 42.-29–36 | … . [ör]üm nızvanı-lar oġurınta nomġa bursoŋ vrḫarḳa yaztım erser ögke ḳaŋḳa | baḫşı-larḳa | yazdım yaŋıldım erser öz-de uluġlarġa utrundum et’öz-de kiçig-lerke uçuz y … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarAynı gövdeden maddeler
“bahşı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).