Tanım
- Bakır: “sızġurmış kızıl baḳır” eritilmiş kızıl bakır; “aḳıttımız aŋar baḳır yulını” ona bakır kaynağını akıttık; “sözüg sözlemese saw altun sanı, baḳır boldı tildin çıḳarsa anı” söz söylenmedikçe altın gibidir, dilden çıkarsa bakır olur; “kümüş gevher altun baḳır” gümüş, cevher, altın, bakır; “baḳır altunuġ er körüp bilmese” insan bakırla altını görüp ayırt edemezse. Tanıklar: MaitKuTKB3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baḳır — yalın hâliyle 130 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bakır 123 (EÇS, Mait) · baḳır 7 (KB, Mait, KuT)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.068.18–21 | … arka / iki otuzunç (ülüş) (bir) (patar) amarıları örtlüg yalınlıg kızıl | baḳırlag | naralar içinte beklenmiş amarıları ıḳin ikin örtenür.. |
| Mai.Tek.071.01–04 | üç otuzunç ülüş tört p(a)t(a)r çanaḳların kızartmış kızıl | ba(kır) | (suv-) -suşup içerler kayusı / - ... -rinteki etlerin yi- ... iş / / / p y … |
| Mai.Tek.072.09–12 | olar amtı kızartmış ėşiçler irklıḳler üze kötürüp sızġurmış kızıl | baḳır | örtlüg kamçın susup içerler.. |
| Mai.Tek.072.13–19 | … ler.. olar amtı örtlüg yalınlıg burnaç eŋinlerinte kötürüp sızġurmış kızıl | baḳır | içerler.. |
KB Kutadgu Bilig
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlarKuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 33/34b1 | … a yelni anıŋ ertesi bir aylıḳ yol anıŋ keçesi bir aylıḳ yol aḳıttımız aŋar | baḳır | yulını peridin ol kim ʿamel ḳılur anıŋ utrusında iḍi yarlıġı birle kim kim … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.9.V/2 | … uvraġlıġ bolup : amtıta ı[nar]u ulatı burḫan prét yolındaqı ergürmiş qızıl | baqırıġ | aġızta qart[uru]p iç içegü sızılmaq bışmaqlıġ emgeklerke tegmelim : |
Aynı gövdeden maddeler
“bakır” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).