İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

beglik isim

93 geçiş 6 biçim 5 eser KBKTBKIBDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Beylik; hükümdarlık, yönetim: “beglik urı oġlıŋ ḳul boltı” beylik (soylu) erkek evladın kul oldu; “bilig bolsa beglik ḳılur” bilgisi olursa beylik eder; “usal beg bütün ilgü beglik yimez” gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez; “uluġluḳ bu beglik yüz ewrür saŋa” bu ululuk, bu beylik sana yüz çevirir; “buşı bolsa begler buzar beglikin” beyler öfkeli olursa beyliklerini bozar; “beglik yaraġay” beyliğe yarar. Tanıklar: KTIBKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): beglik — yalın hâliyle 84 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beglik 83 (KB, KT, BK, DLT) · bėglik 1 (IB)

Çekimli biçimler (4):

KB Kutadgu Bilig

87 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 300 uḳuş bolsa aslı bolur bolsa er / bilig bolsa beglik ḳılur ḳılsa er
KB 942 ulutluḳ bile bul üküş ilke erk / bu erk birle beglik ulı bolsu berk
KB 1949 bu beglikke aşnu tüp aslı kerek / atım alp ḳatıġ ḳurç yana toŋ yürek
KB 2155 ḳılıç baş özele mesel beglik ol / küniŋe artar miŋ ḫatarlıġ işi
KB 5172 bekütmek tilese bu beglik ulı / törü birgü tutġu könilik yolı

KT Kül Tigin Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 7 t(a)bġ(a)ç : bod(u)nḳa : b(e)gl(i)k : urı oġ(ı)lin : ḳul boltı : (e)şėl(i)k : ḳıız oġ(ı)lin : küŋ boltı :
KT D 24 … (e)r(i)nç : ḳ(a)n(ı)ŋ : subça : yüg(ü)rti : sünüküŋ : t(a)gça : y(a)tdı : b(e)gl(i)k : urı ogl(u)ŋ : ḳuul : boltı : (e)ş(i)l(i)k ḳıız ogl(u)ŋ : küŋ boltı : bil …

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 7 t(a)bg(a)ç : bod(u)nḳa : b(e)gl(i)k : urı oġ(ı)lin : ḳuul kıltı : (e)ş(i)l(i)k kıız oġ(ı)lin : küŋ kelti :
BK D 20 b(e)gl(i)k : urı oġl(u)ŋ(ı)n : ḳuul kılt(ı)g : (e)şi(i)l(i)k [kıız oġl(u)ŋ(ı)n küŋ] k …

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 5 … g bugral(ı)k y(a)rag(a)y. (ė)biŋ(ė)rü k(ė)lmiş. üçünç kunçuyı urıl(a)nmiş. b(ė)gl(i)k y(a)ra- g(ay) tir.

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 362 Tawar kimiŋ üklise beglik aŋar kergeyür / Tawarsızın ḳalıp beg erensizin emgeyür