Tanım
- Hakikat, gerçek; gerçekten: “ḫaḳiḳat munı bil ay ay toldı sen” ey Aytoldı, bunu gerçekten bil; “hakikat körü barsa tıldaġ turur” gerçek bakılırsa sebep budur; “mėcaz boldı dostluḳ haḳiḳat ḳanı” dostluk mecaz oldu, hakikat hani; “keldi haḳiḳat belgürdi taŋrınıŋ fermanı” hak geldi, Tanrı’nın emri açığa çıktı. Tanıklar: KuTKB2AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫaḳiḳat — yalın hâliyle 13 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫaḳiḳat 7 (KB) · haḳiḳat 4 (KuT, KB, AH) · hakikat 2 (KB)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (13) →KB Kutadgu Bilig
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 920 | ḫaḳiḳat | munı bil ay ay toldı sen / ökünçsüz men eḍgü atın ölse men | |
| KB 2651 | bor ol bu biligke uḳuşḳa yaġı / bor atı | hakikat | tütüş ol çaġı |
| KB 4345 | bular ol | ḫaḳiḳat | bu din tirgüki / olar bilgi ol çın şeri‘at köki |
| KB 4803 | ḫaḳiḳat | munı bil ay ögdülmişim / ayayın saŋa men özüm bilmişim | |
| KB 5135 | bamaġıl muŋar sen ḫaḳiḳat köŋül / vefa ḳılġu ermez | ḫaḳiḳat | töŋül |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/4b3 | 105 | haḳiḳat | kim aymamaḳım üze taŋrı üze meger rastnı yaraġlıġ bütünlükin keldürdüm siz … |
| Ku. T. 29/36b1 | … tilediler ök fitneni anda burun aḫtardılar saŋa işlerni ançaḳa tegi keldi | haḳiḳat | belgürdi taŋrınıŋ fermanı olar unamaġlılar. / 49 olardın ol kim aytur: des … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 381–384 | mėcaz boldı dostluḳ | haḳiḳat | ḳanı miŋer dostta biri bulunmaz köni üküşrek kişiniŋ içi ġadr erür köni do … |