isde- fiil

16 geçiş 11 biçim 3 eser Abh ShoR Mait Anlam haritasında göster

Tanım

Aramak, araştırmak; istemek: “isdeyü ol yörüg tözin eşidip” o anlamın özünü arayıp işitip; “isdep ol igniŋ tıldaġın” o hastalığın sebebini araştırıp; “birök isdemeser tilemeser” eğer aramaz, istemezse; “mundaġ isdeser tileser” böyle arar, isterse; “yol kėrtüg ikileyü isdegeli” yol gerçeğini yeniden araştırmak için; “ayıturlar isteyürler negü ḳılsar edgü bolur” sorarlar, araştırırlar: ne yapılırsa iyi olur (Mait). Tanıklar: Mait Abh5

iste- (ShoR, Mait) yazımı da bu maddede; Abh’deki tek isdeder biçimi isdeser (‘ararsa’) yerine geçer görünmektedir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): isde- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (11):

isdegeli 3 isdep 2 isdeser 2 isdeyü 2 istegeli 1 istep 1 isdeder 1 isdemeser 1 isdemiş 1 isdeyu 1 isteyürler 1

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Abh.Sho. 129–135	… kergek aŋayu ögmek tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-in yene bar birer uġuş-luġ-lar	isdeyü	ol yörüg töz-in eşidip tŋri burḫan-nıŋ üz-eliksiz bilge biliglig tarġarmaḳ …
Abh.Sho. 1436		isdep	ol ig-niŋ tıldaġ-ın ḳayu-tın inçip turmış-ın.
Abh.Sho. 2010	anın tegimlig ol	isdegeli	tiledeli azu bu tŋri burḫan yrlıḳamış mu ol.
Abh.Sho. 2016	amtı tegimlig ol	isdegeli	tilegeli.
Abh.Sho. 4514	erür erü	isdeyü	anın tıldaġ-ın bilip bu emgek-niŋ tıldaġ-ı erser ḳaltı tėrgin erür tėp.

Sho.Rosia 1.3/36–38	… olmaq üz-eki öŋ [er]ser üç töz-lüg köŋül biligi tüz-ü uyur üçün yinçürgeli	istegeli	: atqanġu-lar montın tuġmış-qa atı bolmış ol :
Sho.Rosia 6.1.2.2/27–32	見 \| \| \| söz-lemiş-in körtük-te kez/// -[de] //// yme tér 交契 \| \| \| yinçürüp	istep	bögmek sanamaq öz ym[e]// //[béş] törlüg küsençig-lerig 言 \| \| \| sav söz sö …

… er otġuratı edgü-lük yalŋuḳlarḳa aġar ayamaḳın yaḳın barırlar .. ayıturlar

isteyür-ler

.. negü ḳılsar edgü bolur .. ne ḳılsar ayaġ bolur ..