İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

yaġız

43 geçiş 7 biçim 7 eser KBMaitKTBKTTShoRSek Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): yaġız — yalın hâliyle 37 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • yaġız 36 (KB, Mait, TT, ShoR) · yagız 1 (BK)
  • yagızin 1 (BK) · yaġızin 1 (KT)

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

26 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3 yaġız yir yaşıl kök kün ay birle tün / törütti ḫalayıḳ öḍ öḍlek bu kün
KB 210 yaşıl köktin indi yaġız yirke söz / sözi birle yalŋuḳ aġır ḳıldı öz
KB 1144 yayıġ ḳutḳa awnıp küwenür kür er / yaġız yir ḳatında yürekin yirer
KB 3570 negü asġı aḫır ḳara yir ḳoyı / anıŋ tüşneki ol yaġız yir oyı
KB 5365 yaġız yir özele önügli ewin / tirip sen tolular sen ḳaznaḳ ewin

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.036.08–12 yaġızta öt(rü) ... kövrügler / - ... ara namo but ... ėşitilür.. ot- ... tėyür..
Mai.Tek.038.27–29 bu yaġız yėr üzeki kog topraḳ birer evin sanaġalı.. neŋ munuŋ bilge biliginiŋ sanın …
Mai.T-11.6a.14–20 ayasın ḳawşurup brḫmayu pur-ohit inçe tėp tėyür .. üstün kökteki altın yaġızaḳı tınlaġ-lar siziŋ ḳutuŋuzta meŋi ilinçü teginürler .. siziŋtin toġġ-uluḳ kü …
Mai.T-11.10b.16 … blgülerin itiglig [ḳ]utluġ adaḳın erslan<la>r yaŋ[ala]r buḳalar yorıḳınça yaġız yirig adlayu yiti maŋ maŋlayu yrlıḳap teriŋ etinlig sewiglig köwşek özrua …
Mai.T-11.12a.09–12 oġul at{a}laġ ḳut tŋri yaġız yir üze yiti maŋ maŋlap irklediŋ tŋri yalŋuḳ ögdiler .. [a]ltunluġ yirkete …

KT Kül Tigin Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT D 1 … (i)g : bit(i)gme : (a)tısı: yol(lu)g t[iġ(ı)n] üze kök : t(e)ŋri: (a)sra : y(a)ġ(ı)z : y(ė)r : ḳıl(ı)ntuḳda : (e)kin (a)ra : kişi oglı : kėl(ı)nm(ı)ş :
KT K 8 kül tėg(i)n : (a)z y(a)ġ(ı)zin : bin(i)p : t(e)gdi : (e)ki (e)r(i)g : s(a)nçdı : b(a)lı(k)a / : b(a)s(ı)k …

BK Bilge Kagan Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 5 kül tėgin : (a)z y(a)g(ı)zin : bin(i)p : opl(a)yu : t(e)g(i)p : bir (e)r(i)g : s(a)nçdı:
BK D 1–2 … törüg: tört : bul(u)ŋd(a)kı : […………………….]d(i)m : üze : kök t(e)ŋri (a)s[ra y(a)g(ı)z y(ė)r kıl(ı)ntuḳda (e)kin (a)ra kişi oġlı ḳıl(ı)nm(ı)ş]

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 12.-3 yarudı . yaġız yėr yüzi yaşardı . körkledi .
T II Y 36.14-89–92 saŋa törü-lüg törü tegdi [.] sėni ḳamaġ-un taplatı beg ḳılġa/i [.] yaġız yėrde tiki önti . tunçu-daḳı ḳ //////// ḳutrultı . tŋri-li yėr-li tebreşdi …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.6.R /4 kök [qalıq yüzintekiler] [ya]ġız yér arqasıntaqılar : öŋin [öŋin] [u]l[at]ı quvraġları birle : bökünki künt …
Sho.Rosia 8.3 /17 alḳu béş aj-un tınlġ-lar-lıġ yaġız yér yüüz-inde.

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.420–421 (IId) Ia yrlıḳaduḳda [?] bo aġır uluġ yaġız yir --- altı törlügin [ ] ḳamşadı

Aynı gövdeden maddeler

“yagız” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).