İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çerig

22
geçiş
8,2
milyonda
12.005.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Manichaica I-III1485,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig12163,1
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
ŞU —
Man D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,00
DLT D 0,45

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: çerig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yüreksiz3711,7312,681,7348,3
artatur31611,3411,491,7342,4
başsız33110,8610,531,7338,2
sü3909,789,001,7331,6
alp41539,558,652,0040,2
er56977,836,782,2237,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“çerig” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
KB 2284 yüreksiz kişiler çerig artatur / çerig artasa er erig artatur
KB 2333 üküş sü çerig erse başsız bolur / bu başsız çerig sü yüreksiz bolur
ŞU D 3 … ı kelti seleŋe kidin yılun ḳol birdin sıŋar şıp başıŋa tegi çerig ėtdim
KB 2335 çerig sançmış alp er tutuzmış ayu
KB 2284 yüreksiz kişiler çerig artatur / çerig artasa er erig artatur
KB 2371 yaġıçı örüŋ ḳıġıl ersiglerig / yaġıḳa alın ḳıl kötürsü çerig
DLT II, 97 Yay ḳış bile ḳarıştı / Erdem yasın ḳurıştı / Çerig tutup küreşti / Oḳtaġalı utruşur
KÇ 9 Süŋüş bolsar, çerig iter erti. Ab ablasar, ermeli teg erti. sançdı.
KB 2333 üküş sü çerig erse başsız bolur / bu başsız çerig sü yüreksiz bolur
ShoR 6.1.1.2/8 … g]/// /// çerig-te qwrq’n sökdeçi 運 | | | qılıç salıp qırıp çe[rig] // //[edre]m-in tuta ögdir bérip | | | | at-ın yol-ın ö[gdi …