İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ü

11.295
geçiş
4.185,9
milyonda
16.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı43.364,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11.2804.607,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
Mait D 0,45
U D 0,33
TT D 0,00
KuT D 0,49
DK D 0,00
EÇS D 0,94

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
seyr53171810,504,4622,002.799,3
u1.12417.43410,320,9516,11413,1
edüp1.37823.95710,320,7815,51357,7
temâşâ4661.13010,263,6219,831.681,3
ve5.218147.91910,070,083,6615,2
olup81917.2819,880,508,4092,4
ile99823.7699,870,336,4049,7
ta‘mîr2903759,674,5316,291.575,3
nehb2853619,654,5616,171.570,5
cümle78921.1979,640,152,828,9
şeb2877029,613,6115,551.029,0
rûz2815529,603,9315,661.163,1
gâret2744779,574,1015,591.225,3
yemîn2403829,404,2314,671.136,5
kebîr2315499,323,6513,99844,2
ceng2348689,303,0113,40621,5
sağîr2192979,274,4614,131.151,5
müfîd2182499,274,7114,201.296,4
zâhir2216419,243,3613,42704,6
cidâl2092049,224,9413,981.420,2
niçe3177.0569,140,424,5325,9
bin39712.2679,11-0,05-0,690,5
ammâ44415.2299,10-0,20-3,139,3
termîm1902259,084,6613,241.099,0
muhtasar1902499,084,5113,181.022,4
ederek2122.0899,021,609,76196,5
mükellef1815148,973,3912,17585,6
harb1721438,945,1712,751.168,7
gâyet2223.8518,910,786,2457,5
dahi35513.1868,89-0,31-4,5918,9
cemî‘i2103.6878,840,775,9752,2
tavsîf1582628,814,1711,87728,7
olan2456.7718,800,111,171,5
yüz30612.2728,73-0,43-6,0030,5
ehl1451598,704,7711,60891,4
vardır2498.5688,68-0,20-2,405,4
pîr1463758,683,5411,04506,3
garîb1474578,683,2610,86445,8
metîn1521.1588,641,979,18200,8
üzre28211.8898,64-0,50-6,9239,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11.295) →
EÇS I 77b … koyup netîce-i merâm İslâmbol'a gelirken zâlim İpşir fâ’in ü hâ’in,
EÇS IV 368b … rdır. Ya‘nî "Selmân bizden ve ehl-i beytimizdendir. Evvelîn ü âhirîn ilmine erdi. Ve bedürüstî cennet anı arzular." deyü …
EÇS II 223b–224a … bn-i âdem bu câmi‘in vaz‘-ı esâsı ta‘rîf ve tavsîfinde âciz ü kâsırdır. Bu câmi‘, cümle câmi‘lerden kebîr olmağıla ibtidâ …
EÇS VI 179a … fâ geldin ve Hızır gibi yetişdin. Bizim bu kal‘ada olan ehl [ü] iyâlimiz bile cân baş ile bize imdâd edüp ehillerimiz bile …
EÇS X Y410b–Y411a … nî âdem Evliyâ-i Gülşenî aktâr-ı âlemi geşt ü güzâr ve seyr [ü] temâşâ-yı şehr ü diyâr ederek hıtta-i esved ya‘nî karalar d …
EÇS I 65b … iş başa düşüp günden güne hâlim müşted olup işte sergüzeşt [ü] serencâmım budur kim ne etdim ise bu Devlet-i aliyyenin hây …
EÇS VII 73b … dıkda tevekkülen alallâh deyüp Hudâ-yı Müte‘âl yine sâlimîn ü gânimîn avdet müyesser ede deyüp Beç'den garb tarafına bizi …
EÇS VII 122b … bin beş yüz otuz aded kiremit örtülü kârgîr binâlı mükellef ü mükemmel ve ma‘mûr çufud evleri vardır. Aslâ müselmânlar yo …
EÇS V 29b … ganâ’im sâhibi olduk. Ve ol sâ‘at paşa efendimiz cümle esîr [ü] mâl-ı ganâ’imleri ve kâfirin tabl u dankiyoları ve torompet …
EÇS VIII 363b–364a … avîller vere, zîrâ Köpürlüzâde Fâzıl Ahmed Paşa ile yek-dil [ü] yek-cihet olup anın re’y [ü] tedbîriyle Kandiye üç yılda fe …